Zapewne niejeden z nas zetknął się w wieku okołoprzedszkolnym czy wczesnoszkolnym z przemiłą panią, która próbowała nas przekonać, że ryba to ryba, a nie „lyba”, a w „safie” jest szalik, a nie „salik”.

Wystarczy posłuchać wypowiedzi radiowych czy telewizyjnych osób mniej lub bardziej znanych z życia publicznego, żeby usłyszeć, ile jest zaniedbań logopedycznych. Jak wielkie zmiany i poprawę komfortu życia może przynieść praca z logopedą oglądaliśmy w sfilmowanej historii brytyjskiej rodziny królewskiej. Takie przykłady z wyższych sfer z pewnością dają nadzieję osobom, na co dzień borykającym się z poważnymi wadami wymowy, które stają na przeszkodzie swobodnych kontaktów, komunikowania się, a nawet pracy zawodowej.

Logopedia zajmuje się diagnozowaniem problemów i niesieniem pomocy w sytuacjach, gdy człowiek nie jest w stanie nauczyć się języka, zna go, ale nie potrafi go dostatecznie sprawnie używać lub nastąpiło mechaniczne uszkodzenie mózgu lub choroba psychiczna, które spowodowały, że język „rozpadł się” w umyśle.

Kierunek logopedia można studiować na wybranych uczelniach medycznych, pedagogicznych czy uniwersytetach. Studia są dwustopniowe, zawodowe i magisterskie. Studia wymagają otwartości umysłu na różne, niekoniecznie pokrewne dziedziny wiedzy. Ten interdyscyplinarny kierunek studiów łączy wiedzę lingwistyczną (wiedza o języku, kultura języka – normy poprawności, komunikacja werbalna i niewerbalna), psychopedagogiczną (przyswajanie języka przez dzieci, wpływ rodziny i najbliższego otoczenia dziecka, zagrożenia rozwoju mowy), medyczną (anatomia i fizjologia człowieka, pediatria, ortodoncja, neurologia dziecięca) z wiedzą dotyczącą zaburzeń mowy, profilaktyki i terapii pedagogicznej. Profil uczelni decyduje o ciążeniu nauki w kierunku bardziej medycznym (zaburzenia neurologiczne) lub językoznawczym - wiele przedmiotów będzie pokrywać się z programem filologii polskiej.

„ - Studiuję logopedię na Uniwersytecie Gdańskim. Kierunek jest ciekawy, bardzo rozwijający, wszechstronny, a przede wszystkim ma zastosowanie w praktyce juz od samego początku studiów. Na mojej uczelni stawia sie nacisk przede wszystkim na logopedię, dodatkowo jest linia przedmiotów filologicznych, tak, że po licencjacie można uczyć języka polskiego i jednocześnie być logopedą w szkole. Po studiach magisterskich ma sie już pełne uprawnienia logopedy ogólnego plus logopedy w jednej z wybranych specjalizacji” - o swoich studiach opowiada Joanna.

Wybrane przedmioty nauczania na kierunku logopedia: podstawy anatomii, wprowadzenie do fizjologii, genetyka i embriologia człowieka, patologia, akustyka, psychologia, dydaktyka postępowania logopedycznego, etyka, patologia głosu i mowy oraz narządu słuchu i równowagi, metody badania i diagnostyki zaburzeń narządu słuchu, komunikowanie interpersonalne, elementy nauki o języku, logika, emisja głosu, biostatystyka, otolaryngologia, foniatria, diagnoza i terapia logopedyczna, elementy ortodoncji, oto neurologia, elementy psychoakustyki, metody diagnozy i terapii jąkania i mowy bezładnej, profilaktyka logopedyczna, profilaktyka zaburzeń słuchu, język migowy, technika mowy, fonetyka patoartykulacyjna i akustyczna, podstawy dialektologii.

Studenci odbywają obowiązkową praktykę zawodową w poradni logopedycznej, pracowni audiometrycznej, poradni foniatrycznej z zakresu badań głosu i mowy, poradni psychologiczno-pedagogicznej, przedszkolach czy szpitalach.

„ - Studiowałam logopedię na Uniwersytecie Warszawskim - opowiada Maria. Część praktyk odbywała się w przedszkolu. Wspominam to jak jakiś koszmar. Współpracowaliśmy z niewielką grupą 5-latków, tzw. „łagodniejszymi przypadkami”. Trenowaliśmy „r”. Ich interesowało wszystko, tylko nie zajęcia. I co za paradoks, obecnie prowadzę własną poradnię logopedyczną, pracuję z dziećmi i uważam, że to fantastyczna praca. Najwyraźniej ówczesny brak doświadczenia nas pogrążył. Efekty z pracy są dla mnie uskrzydlające, pracuję nad kilkoma ciężkimi wadami, wymaga to wiele cierpliwości, ale satysfakcja jest z niczym nieporównywalna”.

Wiele uczelni podczas rekrutacji na studia sprawdza predyspozycje kandydata do zawodu: wykluczone są jakiekolwiek wady wymowy, zgodnie z zasadą, że przykład idzie z góry. Mowa logopedy powinna być wzorcowa, aby podczas ćwiczeń z pacjentem nie utrwalać drobnych nawet błędów. Kandydat musi mieć również bardzo dobry słuch, aby wychwycić wszelkie niedoskonałości mowy pacjenta.

Absolwent kierunku przygotowany jest do pracy logopedy w szkołach, przedszkolach i innych placówkach oświatowych oraz opieki medycznej, jak poradnie logopedyczne, audiologiczne, foniatryczne, otolaryngologiczne, domy pomocy społecznej, sanatoria. Posiada kompetencje kształtowania i korygowania emisji głosu oraz techniki mówienia, co umożliwi mu pracę logopedy także w rozgłośniach radiowych i telewizyjnych, placówkach kulturalnych i innych zatrudniających ludzi zawodowo posługujących się głosem. Studia przygotowują do prowadzenia prywatnej praktyki logopedycznej, stanowią podstawę rozpoczęcia pracy naukowej w zakresie wad mowy.

Kandydaci na studia, a przede wszystkim przyszli logopedzi, powinni być osobami empatycznymi, budzącymi zaufanie, cierpliwymi, często długo oczekującymi na pozytywne efekty pracy. Z kolei osiągnięte efekty będą bardzo satysfakcjonujące i motywujące - to sukces logopedy i jednocześnie poprawa jakości życia pacjenta. Logopeda to zawód dla osób komunikatywnych, kontaktowych, wyrozumiałych, gotowych do pracy z dziećmi. Najczęściej praca polega na indywidualnym ćwiczeniu z pacjentem - wymaga elastyczności i odporności na jego słabości.