Dynamicznie rozwijający się przemysł, boom motoryzacyjny i bezkarne korzystanie z zasobów przyrody spowodowały niezaprzeczalne, negatywne zmiany w środowisku przyrodniczym. Wraz z rozwojem cywilizacji postępuje zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby.

Hasło „ekologia” jest nieobce nawet przedszkolakom, skrupulatnie segregującym odpadki, pamiętającym o dokładnym zakręcaniu wody w kranie czy uczestniczącym w corocznych akcjach sprzątania świata. Te drobne, codzienne zachowania proekologiczne są elementem szeroko rozumianej ochrony środowiska, gospodarowania zasobami przyrody w zgodzie z jej naturalnymi możliwościami.

Specjalistów, podejmujących w praktyce zadania poprawy stanu środowiska oraz jego dostosowania do wymagań Unii Europejskiej przygotowują studia na kierunku ochrona środowiska.

Ochronę środowiska można studiować na uniwersytetach, uczelniach technicznych, przyrodniczych oraz w niepublicznych szkołach wyższych. Na każdej z uczelni będzie nieco inny profil kształcenia. Studia są interdyscyplinarne, obejmują wiedzę z zakresu biologii, chemii, ekologii, fizyki, matematyki, informatyki i przetwarzania danych oraz podstaw konstrukcji i inżynierskich technologii związanych z ochroną środowiska.

Ochrona środowiska jest dziedziną bardzo rozległą, stąd oferta specjalności również jest bardzo szeroka:

  • zarządzanie w ochronie środowiska
  • gospodarka odpadami
  • gospodarka w ekosystemach leśnych
  • ochrona wód
  • ochrona środowiska w motoryzacji
  • ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami
  • odnawialne źródła energii
  • ochrona przyrody i krajobrazu
  • ochrona biosfery i program Natura 2000
  • ochrona wód i zagospodarowanie odpadów
  • hydrobiologia i ochrona wód
  • ochrona i kształtowanie środowisk lądowych
  • chemia środowiska
  • zarządzanie środowiskiem
  • zarządzanie zasobami wód i torfowisk
  • ochrona i kształtowanie krajobrazu
  • ochrona zasobów faunistycznych
  • zagrożenia środowiskowe
  • proekologiczne systemy produkcji żywności
  • biologiczno-ekologiczna
  • chemiczno-analityczna
  • morska

Wybrane przedmioty nauczania na kierunku ochrona środowiska: matematykaistatystyka, informatyka, fizyka, chemia i biochemia, biologia i mikrobiologia, ekologia, geologia, geomorfologia,gleboznawstwo, hydrologia i gospodarka wodna, meteorologia, klimatologia, toksykologia, prawodawstwo i ekonomia ochrony środowiska, technologie stosowane w ochronie środowiska, monitoring środowiska, ochrona przyrody, zagrożenie środowiska i rozwój zrównoważony, ocena oddziaływania na środowisko, geochemia, środowiska, gospodarka odpadami, ochrona i zagrożenie atmosfery, globalne problemy ochrony środowiska, oczyszczanie wody i ścieków, zarządzanie w ochronie środowiska, zagrożenie ochrona pedosfery, biologia i biochemia gleb, lokalne oczyszczalnie ścieków, utylizacja odpadów przemysłu rolnego i spożywczego, kształtowanie terenów zieleni, planowanie przestrzenne, ekultywacja terenów przekształconych, ekologia krajobrazu, wykorzystanie energii odnawialnej, technologie bioenergetyczne, ekologia rolnictwa.

„ - Kierunek jest wybitnie interdyscyplinarny. Każdy będzie się musiał zmierzyć z analizą matematyczną, chemią, biochemią, fizyką. Większość z botaniką, zoologią, mikrobiologią, toksykologią. No i będzie masa przedmiotów specjalizacyjnych, zależnych od rodzaju szkoły wyższej i wybranej w ramach kierunku specjalności. Środowisko firm z branży ochrony środowiska jest niezwykle hermetyczne. Bardzo ciężko się do nich dostać, można próbować w trakcie studiów odbyć tam praktykę. Ale nie tę obowiązkową, trwającą miesiąc w trakcie wakacji, tylko indywidualnie ubiegać się w trakcie roku akademickiego. Żeby być specjalistą ds. ochrony środowiska trzeba mieć wieloletnie doświadczenie. To naprawdę rozległa dziedzina, wymagająca wiedzy i doświadczenia” - tak o swoich doświadczeniach po ukończeniu uniwersytetu przyrodniczego opowiada Tomasz.

Oprócz wykładów i ćwiczeń w programie studiów jest wiele ćwiczeń laboratoryjnych (laboratoria biologiczne, botaniczne, mikrobiologiczne, chemiczne, biochemiczne, zoologiczne, toksykologiczne, oczyszczania ścieków, monitoringu środowiska, biologii sanitarnej, utylizacji odpadów, prognozowania i symulacji i wielu innych), zajęcia projektowe i terenowe. Studenci odbywają obowiązkowe praktyki, przykładowo w parkach narodowych i krajobrazowych, centrach edukacji ekologicznej, wodociągach miejskich, zakładach produkcyjnych, inspekcjach ochrony środowiska, stacjach sanitarno-epidemiologicznych.

„ - Stwierdzam, że jest to bardzo czasochłonny i trudny kierunek. Przedmioty dają w kość, po 5-6 wejściówek co tydzień oraz dodatkowe kolokwia. Na porządku dziennym są wyjścia terenowe po 4-5 godzin. Chodzimy po lesie nie patrząc czy pada deszcz czy śnieg i rysujemy przekroje geologiczne” - mówi Monika, studentka uczelni technicznej.

Absolwenci kierunku ochrona środowiska mogą pracować w instytucjach naukowych, administracji rządowej i samorządowej, biurach projektowych i instytucjach konsultingowych, inspektoratach ochrony środowiska, w komórkach zajmujących się ochroną środowiska w zakładach przemysłowych, laboratoriach lub stacjach prowadzących monitoring stanu środowiska naturalnego, miejskich i gminnych stacjach sanitarno-epidemiologicznych, w charakterze technologów w oczyszczalniach ścieków, specjalistów ds. utylizacji odpadów medycznych, weterynaryjnych, rolniczych i komunalnych, przemyśle, rolnictwie, drobnej wytwórczości, placówkach służby zdrowia, instytucjach propagujących zachowania proekologiczne, mediach, wydawnictwach z zakresu ochrony środowiska, organizacjach zajmujących się poradnictwem w zakresie ochrony środowiska i krajobrazu.

Kandydaci na studia z zakresu ochrony środowiska muszą się cechować szerokimi zainteresowaniami począwszy od nauk biologiczno-przyrodniczych, do prawa, ekonomii i nauk technicznych. Absolwent kierunku musi mieć umiejętności analityczne, techniczne oraz racjonalne podejście do kwestii ekologii w kontekście rozwoju cywilizacji.