Agent celny

Agent celny, nazywany popularnie celnikiem, jest pośrednikiem pomiędzy urzędem celnym a podmiotem, który dokonuje obrotu towarowego z zagranicą. Zajmuje się on wszystkimi czynnościami niezbędnymi do prawidłowego przeprowadzenia odprawy cenej: przygotowuje potrzebne dokumenty, sprawdza listy przewozowe dostarczone przez osobę przekraczającą granicę, dokonuje oglądu przewożonego towaru - kontroluje towary głównie pod kątem ich legalności (wykrywanie przemytu, przewóz nielegalnych materiałów, zagrożonych gatunków zwierząt, itd.) oraz prawidłowego transportu i zabezpieczenia. W przypadku towarów spożywczych lub zwierzęcych zgłasza je do odpowiedniej kontroli sanitarnej lub weterynaryjnej. Celnik oblicza i przyjmuje opłaty celne i podatkowe, odpowiada także za prowadzenie magazynu celnego.

Charakter pracy
Z reguły praca celnika jest utożsamiana z pracą na granicy. Tymczasem agenci celni pracują także w jednostkach wewnątrz kraju, kontrolując np. przesyłki pocztowe, ścigając pracodawców zatrudniających cudzoziemców nielegalnie przebywających w kraju, itd. Bez względu na miejsce i charakter pracy celnicy muszą znać metody, jakimi posługują się przemytnicy przewożący towar, szkolą się w rozpoznawaniu dzieł sztuki, znają listy zagrożonych gatunków zwierząt i roślin.
Zawód celnika wymaga od osób nim zainteresowanych ciągłego dokształcania się (głównie w zakresie prawa) i odpowiednich predyspozycji psychicznych (opanowanie, umiejętność rozmowy z osobami podejrzanymi o przemyt, umiejętność wykrywania wszelkich nieprawidłowości). W przypadku zatrudnienia w specjalnych jednostkach wymagana jest często dobra sprawność fizyczna i pełna dyspozycyjność. Zdarza się również, że jest to zawód niebezpieczny, zagrażający zdrowiu lub życiu.
W Polsce zawód agenta celnego nie cieszy się sympatią społeczeństwa i ma stosunkowo niski status, szczególnie wśród innych zawodów związanych ze służbą mundurową. Wynika to głównie z nieznajomości pracy celników i ich stereotypowego postrzegania.

Jak zostać agentem celnym?
Osoby zainteresowane pracą w zawodzie agenta celnego muszą spełnić określone warunki, niezbędne do uzyskania potrzebnych uprawnień. Muszą mić pełną zdolność do czynności prawnych, korzystać z pełni praw publicznych, posiadać co najmniej średnie wykształcenie, nie mogą być skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, przestępstwo gospodarcze lub za przestępstwo skarbowe, swoim postępowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania czynności agenta celnego, zdać egzamin na agenta celnego, w okresie nie dłuższym niż dwa lata od chwili ogłoszenia wyników egzaminu należy wystąpić z wnioskiem o wpis na listę agentów celnych.

Chociaż od kandydatów na celników wymaga się średniego wykształcenia, wskazane jest jednak wykształcenie wyższe (najlepiej prawnicze, ekonomiczne lub techniczne). Wymagana jest także znajomość co najmniej jednego języka obcego.
Ubiegając się o pracę agenta celnego należy (po spełnieniu pozostałych warunków) przystąpić do egzaminu państwowego. Składa się on z dwóch części. Część pierwszą stanowi test zawierający 100 pytań z zakresu przepisów prawa celnego, podatkowego i administracyjnego. Na rozwiązanie testu zdający mają nie więcej niż 150 minut, zaś warunkiem uzyskania pozytywnej oceny jest udzielenie prawidłowej odpowiedzi minimum 81 pytań. Osoby, które nie uzyskają wymaganej liczby punktów mogą po upływie co najmniej 2 miesięcy powtórnie przystąpić do testu. Pozostali kandydaci przechodzą do drugiej części egzaminu, która sprawdza praktyczne umiejętności zdających. Mają oni za zadanie przygotować i wypełnić odpowiednie druki urzędowe.
Osoby, które nie zdadzą drugiej części egzaminu, mogą w ciągu dwóch miesięcy wystąpić z wnioskiem do Komisji o ponowne przystąpienie do etapu praktycznego - jednak w przypadku uzyskania kolejnego negatywnego wyniku, muszą powtórnie zdać cały egzamin.

Po zdaniu egzaminu należy wystąpić w ciągu dwóch miesięcy z wnioskiem do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie o wpisanie na listę agentów celnych. Wpis powinien zawierać dane osobowe: imię i nazwisko, dane adresowe, numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, oznaczenie numeru ewidencyjnego zaświadczenia o pozytywnym złożeniu egzaminu, oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z pełni praw publicznych.

Do wniosku należy dołączyć potwierdzoną notarialnie kserokopię potwierdzającą zdobycie wymaganego wykształcenia, aktualną informację o niekaralności, zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej NIP.
Istnieje również możliwość zatrudnienia w agencji celnej bez posiadania licencji agenta celnego. Wówczas kandydaci na celników przyjmowani są na 3-letni okres służby przygotowawczej. W czasie jej trwania zdobywają teoretyczne i praktyczne umiejętności pracy w zawodzie, zaś po upływie wyznaczonego czasu przystępują do egzaminu państwowego. Dopiero wówczas zostają zatrudnieni w służbie stałej. Koszty kursów podczas służby przygotowawczej pokrywane są przez agencję celną, jednak w wypadku, gdy pracownik zrezygnuje z pracy przed upływem 3 lat w służbie stałej, zobowiązany jest do zwrotu wszystkich kosztów kształcenia.
Dodatkowo wszyscy kandydaci na agenta celnego zobowiązani są do zdania egzaminu z języka obcego.

Zarobki agenta celnego
Zarobki początkującego celnika wynoszą ok. 2 tysiące złotych brutto. Po ukończeniu 3-letniego okresu przygotowawczego znacznie wzrasta ich uposażenie. Średnio agenci celni zarabiają ok. 3-6 tys. zł brutto.

Źródło: Zawodowe.com

Komentarze (18)

  • Agentka

    "Tym­czasem agen­ci cel­ni pra­cują także w jed­nost­kach wewnątrz kraju (...) ści­gając pra­codawców za­trud­niających cu­dzoziemców nie­le­gal­nie prze­bywających w kraju, itd. " hahahaha :D Ja jestem agentką i jakby mi ktoś coś takiego kazał robić to bym go uśmiała... Jakie szkolenia 3letnie.... Autor artykułu myli ewidentnie pojęcia... Celnik to funkcjonariusz celny, pracownik administracji PAŃSTWOWEJ, urzędnik... A agent celny to zwykły pracownik firmy prywatnej (np agencji celnej lub przedsiębiorstwa np. produkcyjnego). Uprawniania agentom nadaje Minister finansów w drodze określonej procedury (kiedyś był egzamin, teraz jest poświadczenie doświadczenia zawodowego itd.). Agentów jest o wiele mniej niż kiedyś (zwłaszcza przed naszym wejściem do UE), ale zawód ten nadal ma racje bytu, bo prowadzimy wymianę handlową z krajami trzecimi (czytaj: nie należącymi do UE) Jeśli chodzi o samą pracę (w dużym uproszczeniu), to jest to głównie praca biurowa polegająca na kompletowaniu dokumentów umożliwiających dokonanie odprawy celnej na danym (eksportowanym/importowanym) towarze. Na ich podstawie agent robi zgłoszenie celne i wysyła je drogą elektroniczną do urzędów celnych. Potem czeka na komunikat zwrotny odnośnie zakończenia poszczególnych etapów tego procesu (walidacja formalna, rewizja itd.). By koniec końców zwolnić towar po odprawie celnej. Oczywiście to nie jedyna rzecz, którą agent robi, ale podstawowa, nierozerwalnie wiążąca się z tym zawodem. To taki łącznik między firmą/pracodawcą a urzędem. Agent współpracuje z celnikiem, ale ich obowiązki zawodowe się nie pokrywają, no chyba że w grę wchodzi procedura uproszczona... ale to inna para kaloszy :) Autor tekstu nie do końca zna specyfikę tego zawodu... a wystarczy przeczytać kilka artykułów w necie i można nabyć poprawne wiadomości w tym zakresie.
    12.03.2015
  • PanTadeusz

    Co za bzdury. Kto to pisał- dzieciak z przedszkola? a ochroniarze z nocnych klubów to to samo co Policjanci??
    29.10.2013
  • Kawalkada

    Jaka szkoła taki tekst.
    19.07.2013
  • asia

    a co z pracą na lotniskach??? tam chyba też pracują agenci celni? coraz więcej osób lata samolatami! wiec chyba jest to nadal stanowisko opłacalne... czyż nie? jest tu ktoś kto się zna? :)
    28.11.2012
  • Kaczor

    To strasznie odpowiedzialna praca. Sprawdzanie legalności towarów, przygotowywanie dokumentów... Jak coś dostanie się na teren państwa nielegalnie to agent celny ma nieprzyjemności. A zarobki też nie są jakieś zadowalające na maksa. Nie jest to moja wymarzona praca
    03.11.2012
  • Do poprawki!

    Rozumiem oburzonych i nie wiem co to za farmazony. Do poprawki !
    27.10.2012
  • stefankmiot

    Dodam do poprzedniego swojego postu: poza tym widzę, że autor chyba pomieszał wiadomości o egzaminie na agenta celnego z wymaganiami dot. zawodu celnika i wyszło pomieszanie z poplątaniem. To tak jakby wędkarza pomieszać z rybakiem. Po co pisać coś o czym nie ma się zielonego pojęcia?!
    26.09.2012
  • stefankmiot

    Kto to pisał?! Co ma celnik do agenta celnego?! Agent celny musi się użerać z celnikami! Owszem, ludzie mylą agentów z celnikami, ale agent działa sam, albo jest zatrudniony przez prywatną firmę - jego zatrudnienie nie ma nic wspólnego z administracją państwową! Owszem - uprawnienia wydaje Państwo, ale tak samo jak np. wydaje je taksówkarzom, czy innym zawodom regulowanym.
    26.09.2012
  • marta55

    może celnicy nie stoją na granicach państwa tak jak dawniej ale tez jest zapotrzebowanie na ten zawód bo jak by nie było kontrole na granicy tez się zdarzają, po za tym zawód celnika to nie tylko pilnowanie przejścia granicznego
    10.08.2012
  • kopiu

    ten zawód to chyba już nieaktualny? jak przekraczałem granice ostatnio jak na ferie zimowe to celnika nie było żadnego. Sam nie wiem czy się utrzyma ten zawód. Kiepsko to widzę. Byłem zdziwiony, że nikt nas nie sprawdzał a jechaliśmy samochodem i mieliśmy spory bagaz
    14.05.2012
  • Miliona

    Na Ukrainie to są dopiero łapówki tak słyszałam. Tam celnicy mają taką, że tak napiszę tradycję. No ale byłam w szoku jakie są to łapówki. Typu 5 zł... Więc nie jestem taka pewna czy tak dobrze sobie żyją. Tam akurat nie jest taki bardzo bogaty kraj. Nie wiem jak w tej chwili ale opisuję sytuację z ok 5 lat temu
    05.05.2012
  • Chyba

    Następuje stopniowy zanik potrzeb związanych z celnikiem jako zawodem. Teraz granica to tylko nasza wschodnia strona no i morze. Z drugiej strony wciąż słyszy się, że łapówki celnicy dostają jak trzeba, toteż nie narzekają chyba
    30.04.2012
  • Bajona

    Mój były akurat załapał się na takie stanowisko, że przesyłki, które tutaj trafiały do pl kontrolował. Czasem miał prawo taką przesyłkę otworzyć. Oczywiście były to przesyłki z za granicy. Te polskie to już podobno mniej. Wiele nie zarabiał, teraz to nie wiem jak mu się wiedzie, czy nadal w tym samym miejscu pracuje tego też wam nie powiem
    30.04.2012
  • Bron

    Ja osobiście nie wiem czy jest szansa na rozwój tego zawodu. Granice już powoi nie są granicami. Coraz częściej możemy już przekraczać granice bez tych wszystkich kontroli. Nie wiem czy jest przyszłość w tym zawodzie - myślę, że jednak nie. Chociaż z drugiej strony przemyt i te sprawy są cały czas na topie
    21.04.2012
  • danek34

    zarobki wzrastają ale jak na polskie realia to kolorowo nie jest, co do samego zawodu to wydaje mi sie całkiem spoko
    11.01.2012
  • Adel

    czy łatwo o pracę?
    04.01.2012
  • Baniek

    Zarobki nie są złe. jesli chodzi i początek to nie jest tak kolorowo. Widać jednak, że z biegiem czasu te zarobki wzrastają po jakiś tam kursach
    03.01.2012
  • Zibin

    Zeby byc celnikiem, mozna spokojnie skonczyc specjalny kurs dla celnikow. Trwa pare miesiecy, zajecia co tydzien. Jesli ktos lubi taryfikacje (a kazdy produkt, przedmiot, wytwor ludzki tzreba jakos zataryfikowac) no i liczyc te wszystkie Sadbisy, to bardzo prosze. Ja zaliczylem egzamin koncowy, ale uznalem ze to nie dla mnie, bo nuda totalna.
    30.05.2011