Pierwszy rok studiów – czego rodzic może się spodziewać?

Niezależnie od tego, czy dziecko studiuje w rodzinnym mieście, czy wyprowadza się do innego miasta, początek studiów zwykle wiąże się z wieloma zmianami.

Więcej samodzielności, mniej kontroli

Jedną z największych zmian jest stopniowe przejmowanie przez studenta odpowiedzialności za własne życie. Na studiach nikt nie przypomina o zajęciach, terminach zaliczeń czy konieczności przygotowania się do egzaminu. Student sam decyduje, jak organizuje swój dzień i na co przeznacza czas.

Dla rodzica może to oznaczać konieczność wycofania się z części dotychczasowych obowiązków. W szkole rodzice często wiedzą, kiedy dziecko ma sprawdzian, zebranie czy ważne wydarzenie. Na studiach zakres tej wiedzy może się znacznie zmniejszyć.

Nie musi to oznaczać mniejszej bliskości. Przeciwnie – relacja może stać się bardziej partnerska. Zamiast kontrolowania warto postawić na rozmowę i gotowość do pomocy wtedy, gdy młody dorosły rzeczywiście jej potrzebuje.

Nowa organizacja dnia

Pierwszy rok studiów może zaskoczyć sposobem organizacji zajęć. Plan lekcji znany ze szkoły zastępuje często rozkład, w którym między zajęciami pojawiają się dłuższe przerwy, a poszczególne dni mogą wyglądać zupełnie inaczej.

Student musi samodzielnie pilnować terminów, zapisów na zajęcia, zaliczeń i egzaminów. Dochodzą do tego sprawy administracyjne, takie jak dokumenty, opłaty, stypendia czy kontakt z dziekanatem.

Na początku łatwo się w tym wszystkim pogubić. Nie oznacza to jednak, że młody człowiek sobie nie radzi. Pierwsze miesiące są właśnie czasem uczenia się nowego systemu.

Więcej nauki… ale niekoniecznie codziennie

Jednym z częstych zaskoczeń jest inny rytm nauki. Na studiach może być mniej codziennych obowiązków niż w szkole, ale za to pojawiają się większe partie materiału, projekty, referaty, kolokwia i egzaminy.

Student może przez kilka dni mieć stosunkowo niewiele zajęć, a następnie stanąć przed koniecznością intensywnej nauki. Szczególnie sesja egzaminacyjna może być wymagającym okresem.

Rodzic może mieć wrażenie, że dziecko „nic nie robi”, ponieważ nie spędza całego dnia nad książkami. Warto jednak pamiętać, że studiowanie obejmuje również pracę własną, przygotowywanie projektów, czytanie materiałów i naukę w sposób, którego z zewnątrz nie zawsze widać.

Nowe znajomości i nowe środowisko

Pierwszy rok to również czas budowania nowego kręgu znajomych. Student poznaje osoby pochodzące z różnych miejsc, mające inne doświadczenia i przyzwyczajenia.

Mogą pojawić się nowe przyjaźnie, wspólne wyjścia, koła naukowe, organizacje studenckie czy wydarzenia uczelniane. Dla osoby, która przeprowadziła się do innego miasta, jest to również okazja do stworzenia własnego środowiska poza domem rodzinnym.

Rodzic może zauważyć, że dziecko zaczyna spędzać więcej czasu poza domem albo rzadziej opowiada o szczegółach swojego życia. Jest to naturalny element dorastania i budowania niezależności.

Pierwsze potknięcia są częścią nauki

Nie każdy pierwszy semestr przebiega bez problemów. Student może nie zaliczyć kolokwium, dostać gorszą ocenę, spóźnić się z terminem albo mieć trudności z konkretnym przedmiotem.

Może również pojawić się rozczarowanie wybranym kierunkiem. Czasami dopiero po rozpoczęciu zajęć młody człowiek odkrywa, że jego wyobrażenia o studiach różniły się od rzeczywistości.

W takich sytuacjach rodzic nie zawsze musi od razu szukać rozwiązania. Często ważniejsze jest wysłuchanie i spokojna rozmowa. Pytanie „czego ode mnie potrzebujesz?” może być bardziej pomocne niż natychmiastowe udzielanie rad.

Finanse stają się ważnym tematem

Pierwszy rok studiów często wiąże się także z nauką zarządzania pieniędzmi. Jeśli student mieszka poza domem, pojawiają się koszty wynajmu lub akademika, jedzenia, transportu, materiałów do nauki i codziennych wydatków.

Dla wielu młodych ludzi jest to pierwsza okazja do samodzielnego planowania budżetu.

Dobrym rozwiązaniem może być wcześniejsze ustalenie zasad dotyczących finansów. Warto porozmawiać o tym, które wydatki rodzic pokrywa, jak wygląda miesięczny budżet i w jakich sytuacjach można liczyć na dodatkową pomoc.

Kontakt z rodzicem może się zmienić

Jednego dnia student może dzwonić kilka razy, a innym razem przez cały dzień nie odpisywać. Dla rodzica przyzwyczajonego do codziennego kontaktu może być to trudne.

Zmniejszenie częstotliwości rozmów nie musi jednak oznaczać pogorszenia relacji. Młody człowiek ma po prostu więcej własnych obowiązków, znajomych i spraw.

Pomocne może być ustalenie prostego sposobu kontaktu, który będzie komfortowy dla obu stron – na przykład regularna rozmowa raz lub dwa razy w tygodniu. Jednocześnie warto pozostawić przestrzeń na spontaniczny kontakt.

Samodzielność nie oznacza samotności

W pierwszym roku student może popełniać błędy, podejmować nietrafione decyzje i zmieniać zdanie. To część procesu dorastania.

Rolą rodzica nie musi być eliminowanie wszystkich trudności. Ważniejsze jest stworzenie poczucia, że w razie poważnego problemu można zwrócić się o pomoc bez obawy przed oceną.

Warto więc komunikować: „Jestem, jeśli będziesz mnie potrzebować”, zamiast „Musisz zrobić to tak, jak mówię”.

Taka postawa pozwala młodemu człowiekowi rozwijać samodzielność, a jednocześnie zachować ważne poczucie bezpieczeństwa.

Czego rodzic może nauczyć się w tym czasie?

Pierwszy rok studiów jest również okresem zmiany dla rodzica. Trzeba zaakceptować, że dziecko staje się coraz bardziej niezależnym dorosłym. Nie wszystkie jego decyzje będą zgodne z oczekiwaniami rodziny i nie każdą sytuację da się przewidzieć.

To dobry moment, aby stopniowo zamienić kontrolę na zaufanie, a wydawanie poleceń na rozmowę.

Nie oznacza to rezygnacji z zainteresowania życiem dziecka. Chodzi raczej o zmianę sposobu okazywania troski.

Pierwszy rok to początek, nie egzamin z dorosłości

Warto pamiętać, że rozpoczęcie studiów nie oznacza, że młody człowiek z dnia na dzień powinien umieć samodzielnie rozwiązać każdy problem. Pierwszy rok jest czasem eksperymentowania, zdobywania doświadczeń i uczenia się odpowiedzialności.

Student może potrzebować zarówno przestrzeni, jak i wsparcia. Czasem będzie chciał poradzić sobie sam, a czasem poprosi rodzica o pomoc.

Dla rodzica najważniejsze może okazać się znalezienie równowagi między zainteresowaniem a nadmierną kontrolą. Wsparcie, zaufanie i otwarta komunikacja pomagają przejść przez ten okres spokojniej – zarówno młodemu człowiekowi, jak i jego rodzicom.

Pierwszy rok studiów nie musi być więc okresem wielkiej rewolucji. To raczej kolejny etap dorastania, podczas którego dziecko stopniowo przejmuje odpowiedzialność za swoje decyzje, a rodzic uczy się być obok w nieco inny sposób niż wcześniej.

Jakie wybrać studia?

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Zobacz, jak wygląda Rekrutacja na studia, poznaj zasady naboru na wybraną uczelnię

Katalog zawodów to miejsce, gdzie opisujemy różne profesje, w tym zawody przyszłości

Sprawdź mniejsze i większe Miasta akademickie wraz z ich ofertą edukacyjną

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.

Fot. Magnific