10 wydatków, o których rodzice zapominają, planując koszt studiów

Warto więc spojrzeć na studia jak na wieloletnią inwestycję i uwzględnić nie tylko koszty edukacji, ale również wydatki towarzyszące. Jakie pozycje najczęściej umykają w domowym budżecie?

1. Ile naprawdę kosztuje zakwaterowanie podczas studiów?

Jednym z największych wydatków może być zakwaterowanie. Jeśli dziecko studiuje poza domem, trzeba uwzględnić nie tylko czynsz za pokój lub mieszkanie, ale również kaucję, opłaty administracyjne, rachunki za media, internet czy ewentualne koszty wyposażenia.

Alternatywą może być akademik, jednak także w tym przypadku warto sprawdzić pełną wysokość opłat i dodatkowe koszty. Jeżeli student wynajmuje mieszkanie ze znajomymi, dobrze założyć również rezerwę na okresy, w których część współlokatorów może wyjeżdżać lub zmieniać miejsce zamieszkania.

Przykładowe kwoty zakwaterowania:

• akademik: ok. 400–1100 zł/mies. w uczelnianych akademikach, zależnie od miasta i standardu,
• prywatny akademik: ok. 1700–3200 zł/mies.,
• pokój w mieszkaniu: średnio ok. 900–1400 zł/mies. w zależności od miasta,
• media i internet: dodatkowo ok. 100–300 zł/mies.,
• kaucja: najczęściej 1–2 miesięczne opłaty.

W największych miastach pokój kosztuje obecnie średnio około 1300 zł w Warszawie, 1240 zł w Krakowie i Gdańsku, 1200 zł we Wrocławiu oraz około 1050 zł w Poznaniu.

2. Czy rodzice pamiętają o kosztach przeprowadzki?

Rozpoczęcie studiów często oznacza przeprowadzkę do innego miasta. Samo przewiezienie rzeczy może wygenerować dodatkowe wydatki, zwłaszcza jeśli uczelnia znajduje się kilkaset kilometrów od rodzinnego domu.

Do budżetu warto doliczyć transport mebli i rzeczy osobistych, zakup podstawowego wyposażenia pokoju, pościeli, naczyń, lampki czy drobnych sprzętów. Nie są to zazwyczaj ogromne kwoty, ale pojawiają się jednorazowo i mogą mocno obciążyć budżet na początku roku akademickiego.

3. Jakie koszty generuje codzienny transport?

Bilet komunikacji miejskiej to wydatek, o którym łatwo zapomnieć podczas planowania kosztów studiów. Student może potrzebować biletu miesięcznego lub semestralnego, a czasem także dodatkowych biletów na dojazdy do domu.

Jeżeli uczelnia znajduje się w innym mieście, należy uwzględnić również podróże pociągiem lub autobusem. W przypadku studenta korzystającego z samochodu dochodzą natomiast paliwo, ubezpieczenie, parking i bieżące koszty eksploatacji.

Opłaty miesięczne za komunikację miejską w zależności od lokalizacji mogą wynieść od 40 do 90 zł.

Powrót do rodzinnego miasta w zależności od odległości środka transportu to wydatki przeciętnie od 50 do 300 zł za podróż.

4. Ile kosztują podręczniki i materiały do nauki?

Czesne nie obejmuje wszystkich materiałów potrzebnych podczas studiów. W zależności od kierunku student może potrzebować podręczników, skryptów, drukowanych materiałów, przyborów technicznych, odzieży ochronnej czy specjalistycznego sprzętu.

Na niektórych kierunkach konieczny może być również wydajny laptop, tablet, licencje na oprogramowanie albo dostęp do płatnych baz i programów. Warto więc sprawdzić wymagania konkretnego kierunku jeszcze przed rozpoczęciem studiów i przygotować osobną kategorię w budżecie na materiały edukacyjne.

Szacunkowo można przyjąć wydatki:

• książki i podręczniki: 100–500 zł/semestr
• drukowanie i ksero: 30–100 zł/miesiąc
• materiały specjalistyczne: 100–500+ zł/semestr
• oprogramowanie: od 0 do kilkuset złotych rocznie
• laptop: około 2500–6000+ zł jako wydatek jednorazowy.

5. Czy wyżywienie powinno być częścią kosztu studiów?

Zdecydowanie tak. Wyżywienie może być jednym z największych miesięcznych wydatków studenta, szczególnie gdy mieszka on poza domem.

Budżet warto obliczać nie tylko na podstawie zakupów spożywczych. Student może korzystać ze stołówki, barów, kawiarni czy restauracji w pobliżu uczelni. Dobrze również uwzględnić okresy zwiększonych wydatków, na przykład początek roku akademickiego czy sesję egzaminacyjną.

Przeciętne wydatki na wyżywienie wynoszą:

• 700 – 1000 zł przy żywieniu głównie w domu/akademiku
• 1500 zł w przypadku częstego jedzenia na mieście.

6. Jakie dodatkowe opłaty mogą pojawić się na uczelni?

Nie wszystkie koszty związane z uczelnią są widoczne w podstawowym cenniku. W zależności od szkoły wyższej i kierunku mogą pojawić się dodatkowe opłaty za materiały, egzaminy, powtarzanie przedmiotów, legitymację, wyjazdy edukacyjne czy udział w określonych zajęciach.

Dlatego przed rozpoczęciem studiów warto dokładnie sprawdzić regulamin uczelni oraz informacje dotyczące dodatkowych opłat. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której nieprzewidziany koszt pojawi się w środku semestru.

Tu trudno podać jedną kwotę, bo zależy ona od uczelni i kierunku. Ponadto nie każdy student poniesie te wydatki.

Można założyć:

• drobne opłaty administracyjne: 0–200 zł rocznie,
• materiały na zajęcia: 50–300 zł/semestr,
• wyjazdy edukacyjne: 100–1000+ zł,
• powtarzanie przedmiotu: od kilkuset złotych do znacznie wyższych kwot zależnie od uczelni.

7. Czy trzeba uwzględnić koszty zdrowotne i ubezpieczenie?

Koszty zdrowotne nie zawsze są związane bezpośrednio ze studiami, ale mogą znacząco wpłynąć na budżet młodej osoby. Warto mieć rezerwę na leki, wizyty u lekarzy, dentystę czy okulistę.

W przypadku niektórych kierunków mogą pojawić się również wymagania dotyczące dodatkowych badań lub szczepień. Jeśli student planuje zagraniczny wyjazd, warto dodatkowo sprawdzić koszty ubezpieczenia podróżnego i ewentualnej opieki zdrowotnej za granicą.

Wydatki na zdrowie i ubezpieczenie raczej nie będą stałym, comiesięcznym kosztem. Warto zatem na wszelki wypadek stworzyć rezerwę, która pokryje potencjalne wydatki takie jak:

• lekarstwa: 30–150 zł/mies.
• dentysta: 150–500+ zł za wizytę,
• okulista: około 150–300 zł,
• okulary: 300–1500+ zł,
• dodatkowe badania: 100–500 zł,
• ubezpieczenie podróżne przy wyjeździe zagranicznym: zwykle kilkadziesiąt–kilkaset złotych.

8. Ile kosztuje życie towarzyskie i aktywność studenta?

Studia to nie tylko nauka. Student będzie prawdopodobnie uczestniczył w spotkaniach ze znajomymi, wydarzeniach kulturalnych, imprezach, wyjazdach czy aktywnościach sportowych.

Nie oznacza to, że każdy taki wydatek trzeba szczegółowo kontrolować. Warto jednak uwzględnić w budżecie miesięczną kwotę na życie towarzyskie i rozrywkę. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której podstawowy budżet przeznaczony na mieszkanie i jedzenie zostanie przeznaczony na dodatkowe aktywności.

Życie towarzyskie to obszar, w którym budżet łatwo nadwyrężyć. Na rozrywkę, wyjścia i aktywności można przyjąć wydatki:

• kawa: 10–20 zł
• wyjście ze znajomymi: 50–150 zł
• kino: 30–50 zł
• impreza/klub: 30–100+ zł
• sport: 50–200 zł/miesięcznie.

9. Czy warto zaplanować wydatki na wyjazdy i praktyki?

Na wielu kierunkach studiów pojawiają się praktyki, konferencje, wyjazdy naukowe, wymiany studenckie lub obowiązkowe zajęcia odbywające się poza miejscem zamieszkania.

Koszt takiego wyjazdu może obejmować transport, nocleg, wyżywienie i materiały potrzebne podczas zajęć. Nawet jeśli konkretne wydarzenia nie są jeszcze zaplanowane, dobrze stworzyć w budżecie niewielką rezerwę na tego rodzaju okazjonalne wydatki.

Wydatki na wyjazdy czy praktyki nie są kosztem miesięcznym, jedynie okazjonalnym. Mogą to być kwoty:

• jednodniowy wyjazd: 100–300 zł
• kilkudniowa praktyka/konferencja: 300–1000 zł
• wyjazd zagraniczny: 1000–5000+ zł
• Erasmus lub podobna wymiana: koszt zależy od kraju i dostępnego finansowania.

10. Dlaczego warto mieć finansową poduszkę bezpieczeństwa?

Jednym z najczęściej pomijanych elementów planowania kosztów studiów jest rezerwa finansowa. Tymczasem w ciągu kilku lat może pojawić się wiele nieprzewidzianych sytuacji: awaria laptopa, nagła przeprowadzka, utrata pracy przez studenta czy konieczność zakupu drogiego sprzętu.

Poduszka finansowa nie musi pokrywać wszystkich możliwych problemów. Jej zadaniem jest zapewnienie rodzicom i studentowi większego bezpieczeństwa w sytuacji niespodziewanego wydatku. Warto więc, jeśli możliwości finansowe na to pozwalają, odkładać część środków niezależnie od regularnego budżetu na studia.

Nie będą to raczej regularne wydatki. Chodzi bardziej o kwotę, którą rodzice powinni mieć przygotowaną na nieprzewidziane sytuacje.

Przykładowo:

• naprawa telefonu: 200–800 zł
• naprawa laptopa: 300–1500 zł
• nowy laptop: 2500–6000+ zł
• nagła przeprowadzka: 1000–3000 zł
• pilny powrót do domu: 100–500 zł.

Jak obliczyć rzeczywisty koszt studiów?

Aby oszacować pełny koszt studiów, najlepiej podzielić wydatki na kilka kategorii: czesne, zakwaterowanie, jedzenie, transport, materiały edukacyjne, zdrowie, rozrywkę oraz wydatki jednorazowe i nieprzewidziane.

Następnie warto określić średni koszt miesięczny i pomnożyć go przez liczbę miesięcy nauki. Do uzyskanej kwoty dobrze dodać margines bezpieczeństwa. Dzięki temu plan finansowy będzie bardziej realistyczny i uwzględni wydatki, których nie da się przewidzieć z dużym wyprzedzeniem.

Zastanawiasz się, jakie wybrać studia?

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Zobacz, jak wygląda Rekrutacja na studia, poznaj zasady naboru na wybraną uczelnię

Katalog zawodów to miejsce, gdzie opisujemy różne profesje, w tym zawody przyszłości

Sprawdź mniejsze i większe Miasta akademickie wraz z ich ofertą edukacyjną

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.

Fot. Magnific