Człowiek wobec cierpienia i śmierci – pytania jawne na maturę

Pytania jawne - opracowanie

Człowiek wobec cierpienia i śmierci. Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Pytanie o to, jak człowiek reaguje wobec cierpienia i śmierci, jest jednym z fundamentalnych problemów egzystencjalnych i filozoficznych. Życie jednostki nieuchronnie wiąże się z doświadczaniem bólu, choroby i utraty, a literatura często pokazuje, w jaki sposób ludzie próbują nadać sens tym doświadczeniom. Jednym z najbardziej znanych utworów podejmujących ten temat jest „Dżuma” Alberta Camusa, w którym epidemia staje się metaforą ludzkiego losu, cierpienia i nieuchronności śmierci.

Akcja powieści rozgrywa się w Oranie – mieście dotkniętym epidemią śmiertelnej choroby. Zaraza jest zarówno realnym zagrożeniem biologicznym, jak i symbolem zła, cierpienia i absurdu istnienia. Bohaterowie Camusa zostają postawieni w sytuacjach granicznych, w których ujawniają się ich prawdziwe postawy wobec cierpienia i śmierci. Pytanie o sens życia w obliczu śmierci staje się centralnym tematem powieści, a reakcje bohaterów ukazują różnorodność postaw ludzkich wobec tragedii.

Doktor Bernard Rieux, główny bohater, od początku epidemii oddaje się pracy medyka. Jego działanie nie wynika z wiary ani heroizmu, lecz z poczucia obowiązku i solidarności z innymi ludźmi. Leczenie chorych, ryzykowanie własnego życia, codzienne zmaganie się z cierpieniem stają się dla niego sposobem stawiania czoła śmierci. Camus pokazuje, że człowiek wobec cierpienia nie musi oczekiwać nagrody ani sensu – ważne jest, że działa, że nie pozostaje obojętny wobec losu innych.

Jean Tarrou, inny bohater powieści, świadomie angażuje się w organizowanie pomocy i walkę z epidemią, mimo że nie jest do tego zobowiązany. Jego postawa pokazuje, że cierpienie innych może wywołać refleksję moralną i skłonić do poświęceń. Tarrou stara się zachować moralną czystość w świecie pełnym przemocy i śmierci, co staje się dla niego sposobem oporu wobec zastanej sytuacji.

Camus przedstawia również postać Raymonda Ramberta, który początkowo chce uciec, by ocalić swoje życie, ale z czasem decyduje się pozostać i pomagać innym. Jego przemiana ukazuje, że świadomość wspólnoty i współudziału w cierpieniu innych może prowadzić do zmiany postawy wobec śmierci – z indywidualnej obawy rodzi się solidarność i współodpowiedzialność.

Warto zauważyć, że „Dżuma” pokazuje cierpienie i śmierć nie tylko w wymiarze fizycznym, ale również egzystencjalnym i moralnym. Camus, filozof absurdu, sugeruje, że życie samo w sobie nie gwarantuje sensu, a śmierć jest nieuchronna. Jednak człowiek może nadać sens własnemu istnieniu poprzez świadomy wybór postawy – przez działanie, solidarność i stawienie czoła trudnościom.

Człowiek wobec cierpienia i śmierci – konteksty literackie

Jako kontekst literacki warto przywołać tragedię Sofoklesa „Antygona”. Podobnie jak bohaterowie Camusa, Antygona staje wobec nieuchronności śmierci, podejmując decyzję zgodną z własnym sumieniem i wartościami moralnymi. Jej postawa pokazuje, że człowieka wobec cierpienia i śmierci może kierować poczucie obowiązku, wierność ideałom i odwaga w obliczu nieuniknionego.

Innym przykładem jest reportaż Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”, w którym Marek Edelman i inni bohaterowie getta warszawskiego mierzą się z codziennym cierpieniem i śmiercią. Podobnie jak u Camusa, ich postawa nie wynika z heroizmu, lecz z odpowiedzialności, solidarności i potrzeby ratowania drugiego człowieka w sytuacji skrajnej.

Kontekst biblijny, jakim jest Księga Hioba, ukazuje człowieka skonfrontowanego z cierpieniem i śmiercią w wymiarze egzystencjalnym. Hiob, mimo że jest człowiekiem sprawiedliwym, doświadcza ogromnych strat, choroby i bólu, które wystawiają jego wiarę i cierpliwość na próbę. Jego historia pokazuje, że cierpienie skłania do refleksji nad sensem życia, wiernością Bogu i wytrwałością w trudnościach. Księga Hioba sugeruje, że odpowiedź na cierpienie nie zawsze leży w zrozumieniu przyczyn, lecz w zachowaniu godności, pokory i zaufania wobec wyższej siły.

Podsumowując, literatura ukazuje, że człowiek wobec cierpienia i śmierci przyjmuje różne postawy – od buntu i strachu po solidarność, poświęcenie i refleksję moralną. Camus w „Dżumie” pokazuje, że sens życia nie wynika z braku cierpienia, lecz z wyboru postawy wobec niego – działania, odpowiedzialności i współudziału w losie innych. Podobnie konteksty literackie, takie jak „Antygona”, „Zdążyć przed Panem Bogiem” czy Księga Hioba, ukazują, że człowieka kierują wartości moralne, wierność ideałom oraz zachowanie godności w obliczu nieuniknionej śmierci.

***

Więcej treści maturalnych – Matura od A do Z

Zobacz też Niezbędnik maturzysty

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Miasta akademickie oferują szeroki wachlarz form kształcenia na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych, on-line, hybrydowych.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.