Jakiego artykułu szukasz?

Człowiek wobec niestałości świata – pytania jawne na maturę

W Księdze Koheleta motyw niestałości świata ukazuje człowieka jako istotę podlegającą przemijaniu i cyklicznemu porządkowi życia, na który nie ma wpływu. Kohelet podkreśla marność ludzkich wysiłków, bogactwa i sławy, wskazując, że prawdziwą wartością jest mądre i pełne przeżywanie codzienności oraz zaufanie Bogu. Przesłanie księgi skłania do pokory wobec zmienności życia i refleksji nad sensem ludzkiej egzystencji.

Człowiek wobec niestałości świata – pytania jawne na maturę

Pytania jawne - opracowanie

Człowiek wobec niestałości świata. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Koheleta. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Człowiek od najdawniejszych czasów próbował zrozumieć sens własnego istnienia w świecie, który podlega nieustannym zmianom i przemijaniu. Refleksja nad niestałością życia oraz kruchością ludzkich dokonań stanowi jeden z fundamentalnych tematów literatury i filozofii. Szczególnie wyraźnie problem ten zostaje ukazany w Księdze Koheleta, jednej z ksiąg mądrościowych Starego Testamentu, która przedstawia postawę człowieka wobec zmiennej, niepewnej rzeczywistości.

Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec niestałości świata?

Człowiek wobec niestałości świata może przyjmować różne postawy - od pogodzenia się z przemijaniem i akceptacji zmienności życia, po lęk i niepewność wobec przyszłości. Niektórzy próbują odnaleźć sens w chwili obecnej i cieszyć się tym, co przemijające, inni szukają trwałych wartości, które dają poczucie stabilności. Literatura pokazuje też postawę refleksyjną, skłaniającą do zadumy nad kruchością ludzkiego losu.

Podstawową myślą Księgi Koheleta jest przekonanie o marności wszystkiego, co ziemskie. Słynne słowa: „Marność nad marnościami i wszystko marność” wyrażają świadomość nietrwałości ludzkiego życia, pracy, bogactwa, wiedzy i sławy. Kohelet zauważa, że wysiłek człowieka nie prowadzi do trwałych rezultatów, ponieważ wszystko podlega przemijaniu. Nawet mądrość, choć cenna, nie chroni przed śmiercią ani cierpieniem. Człowiek, niezależnie od pozycji społecznej czy osiągnięć, podlega tym samym prawom czasu.

Istotnym elementem refleksji Koheleta jest także wizja czasu jako siły niezależnej od człowieka. Autor podkreśla rytmiczność i powtarzalność świata, wskazując, że każda czynność ma swój określony moment: jest czas narodzin i czas śmierci, czas radości i czas smutku. Człowiek nie ma wpływu na ten porządek i nie jest w stanie go zmienić. Świadomość tej zależności prowadzi do poczucia bezsilności, ale jednocześnie uczy pokory wobec praw rządzących światem.

Mimo pesymistycznego tonu Księga Koheleta nie jest księgą rozpaczy. Autor nie nawołuje do bierności ani odrzucenia życia, lecz zachęca do mądrego przeżywania codzienności. Skoro świat jest niestały, człowiek powinien czerpać radość z prostych rzeczy: pracy, relacji z innymi ludźmi i chwil spokoju. Jednocześnie Kohelet podkreśla, że jedyną trwałą wartością pozostaje Bóg, który stoi ponad zmiennością świata i nadaje sens ludzkiemu istnieniu.

Motyw człowieka wobec niestałości świata pojawia się w literaturze od starożytności po współczesność. Każda epoka interpretuje go inaczej, jednak wspólnym elementem pozostaje refleksja nad przemijaniem, kruchością ludzkiego losu i poszukiwaniem sensu w zmiennej rzeczywistości.

Człowiek wobec niestałości świata - kontekst

W średniowieczu motyw ten występuje w literaturze religijnej, m.in. w „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, gdzie życie ziemskie zostaje przedstawione jako kruche i nietrwałe, a śmierć jako nieunikniona dla wszystkich ludzi, niezależnie od ich pozycji społecznej. Podkreślana jest marność dóbr doczesnych i konieczność przygotowania się na życie wieczne.

Motyw obecny jest na przykład w poezji baroku, szczególnie w nurcie vanitas. W wierszu Daniela Naborowskiego „Krótkość żywota” życie ludzkie ukazane zostaje jako ulotne i nietrwałe, porównane do dźwięku, cienia czy dymu. Podobnie jak Kohelet, poeta podkreśla przemijanie i bezsilność człowieka wobec czasu, jednak czyni to za pomocą poetyckich metafor. Oba utwory prowadzą do podobnego wniosku: świadomość nietrwałości świata powinna skłaniać człowieka do refleksji, umiaru i dystansu wobec dóbr materialnych.

Motyw ten znaleźć można także w romantyzmie, gdzie zmienność świata łączy się z poczuciem niepewności losu jednostki. W „Dziadach” cz. III Adama Mickiewicza los człowieka i narodu ukazany zostaje jako zależny od historycznych przemian, na które jednostka nie zawsze ma wpływ. Świat jest niestabilny, a cierpienie i upadek mogą przyjść nagle.

W literaturze XX wieku motyw niestałości świata często wiąże się z doświadczeniem kryzysu wartości i rozpadu dotychczasowego porządku. Przykładem może być „Proces” Franza Kafki, gdzie rzeczywistość jest niezrozumiała, zmienna i wroga człowiekowi, a jednostka nie potrafi odnaleźć w niej trwałego punktu oparcia.

Człowiek wobec niestałości świata - motyw w sztuce

Motyw człowieka wobec niestałości świata ma silne odzwierciedlenie również w malarstwie, zwłaszcza w dziełach podejmujących temat przemijania, kruchości życia i nietrwałości dóbr materialnych.

Najważniejszym kontekstem malarskim jest nurt vanitas, rozwijający się głównie w baroku. Przykładem są martwe natury Pietera Claesza czy Harmen’a Steenwycka, w których pojawiają się symbole przemijania: czaszki, klepsydry, zgaszone świece, zwiędłe kwiaty czy przewrócone kielichy. Obrazy te ukazują człowieka jako istotę podporządkowaną upływowi czasu i przypominają, że bogactwo, wiedza i przyjemności są nietrwałe.

Innym ważnym przykładem jest obraz „Trwałość pamięci” Salvadora Dalego, gdzie zdeformowane, „miękkie” zegary symbolizują względność czasu i nietrwałość rzeczywistości. Człowiek zostaje przedstawiony jako bezsilny wobec upływu czasu i zmienności świata, który wymyka się logicznemu porządkowi.

Motyw ten można także odnaleźć w romantycznym malarstwie Caspara Davida Friedricha, np. w obrazie „Wędrowiec nad morzem mgły”. Postać samotnego człowieka stojącego wobec ogromu natury podkreśla jego kruchość i niepewność istnienia w zmiennym świecie.

Podsumowując, Księga Koheleta ukazuje człowieka jako istotę funkcjonującą w świecie nieustannych zmian, nad którymi nie ma on pełnej kontroli. Niestałość rzeczywistości nie pozbawia jednak życia sensu, lecz uczy pokory i mądrości. Literatura, zarówno biblijna, jak i późniejsza, pokazuje, że akceptacja przemijania może stać się źródłem głębszego zrozumienia ludzkiej egzystencji i właściwego miejsca człowieka w świecie.

***

Więcej treści maturalnych – Matura od A do Z

Zobacz też Niezbędnik maturzysty

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Miasta akademickie oferują szeroki wachlarz form kształcenia na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych, on-line, hybrydowych.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.

Powiązane treści

Matura 2027 – opracowania lektur
Matura 2027 – opracowania lektur
Matura 2027 - jak dobrze napisać wypracowanie
Matura 2027 - jak dobrze napisać wypracowanie
Matura 2027 - matura na poziomie dwujęzycznym 2026
Matura 2027 - matura na poziomie dwujęzycznym 2026
Matura 2027 – najczęściej zadawane pytania
Matura 2027 – najczęściej zadawane pytania
Matura 2027 - błąd rzeczowy na maturze
Matura 2027 - błąd rzeczowy na maturze
Matura z języka polskiego 2027 – test historycznoliteracki
Matura z języka polskiego 2027 – test historycznoliteracki
Matura 2027 - błąd kardynalny na maturze
Matura 2027 - błąd kardynalny na maturze
Matura 2027 – lista lektur obowiązkowych
Matura 2027 – lista lektur obowiązkowych
Matura 2027 – egzaminy ustne
Matura 2027 – egzaminy ustne
Matura 2027 – pytania jawne na egzamin ustny z języka polskiego
Matura 2027 – pytania jawne na egzamin ustny z języka polskiego
Matura 2027 – matura poprawkowa
Matura 2027 – matura poprawkowa
Matura 2027 – przedmioty dodatkowe
Matura 2027 – przedmioty dodatkowe
Matura 2027 – przedmioty obowiązkowe
Matura 2027 – przedmioty obowiązkowe
Matura 2027 – kiedy wyniki matur?
Matura 2027 – kiedy wyniki matur?
Matura 2027 – terminy egzaminów
Matura 2027 – terminy egzaminów
Matura 2027 – ile procent, żeby zdać egzamin?
Matura 2027 – ile procent, żeby zdać egzamin?
Matura 2027 – terminy, przedmioty, organizacja
Matura 2027 – terminy, przedmioty, organizacja
Matura 2027 - matura pisemna z języka angielskiego na poziomie podstawowym
Matura 2027 - matura pisemna z języka angielskiego na poziomie podstawowym
Matura 2027 - matura z matematyki na poziomie podstawowym
Matura 2027 - matura z matematyki na poziomie podstawowym
Matura 2027 - matura pisemna z języka polskiego na poziomie podstawowym
Matura 2027 - matura pisemna z języka polskiego na poziomie podstawowym

Komentarze (0)

brak komentarzy…
  • Europejska Uczelnia Społeczno-Techniczna im. Roberta Schumana w Radomiu
  • WSPiA Rzeszowska Szkoła Wyższa
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
  • Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
  • Akademia Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie
  • Powiślańska Akademia Nauk Stosowanych Filia w Gdańsku
  • Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie
  • Powiślańska Akademia Nauk Stosowanych Filia w Toruniu
  • Wyższa Szkoła Zarządzania Edukacja we Wrocławiu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet SWPS Poznań
  • Gdańska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych
  • Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu, Filia w Szczawnie-Zdroju
  • Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia
  • VIAMODA Szkoła Wyższa w Warszawie
  • Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
  • Akademia Jagiellońska w Toruniu
  • Uczelnia Techniczno-Handlowa im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie
  • Akademia Finansów i Biznesu Vistula Filia w Olsztynie i Kętrzynie
  • Akademia WIT w Warszawie
  • Gdański Uniwersytet Medyczny
  • Pomorska Szkoła Wyższa w Starogardzie Gdańskim
  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
  • Akademia Techniczno-Artystyczna - Wydział Wrocławska Akademia Biznesu
  • Uniwersytet Pomorski w Słupsku
  • Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
  • Akademia Humanitas w Sosnowcu
  • Akademia Medyczna Nauk Stosowanych i Holistycznych w Warszawie
  • Wyższa Szkoła Prawa we Wrocławiu
  • Akademia Łazarskiego w Warszawie
  • Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania
  • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
  • Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych w Jeleniej Górze
  • Akademia Górnośląska im. Wojciecha Korfantego w Katowicach
  • Akademia Katolicka w Warszawie, Collegium Bobolanum
  • Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie
  • Uczelnia Nauk Społecznych w Łodzi
  • Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej
  • Uniwersytet SWPS Katowice
  • Akademia Śląska w Katowicach
  • Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
  • Społeczna Akademia Nauk w Łodzi
  • Akademia Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile
  • Wydział Inżynierii Lądowej i Transportu Politechnika Krakowska
  • Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni
  • Warszawski Uniwersytet Medyczny
  • Politechnika Łódzka
  • Warszawska Akademia Medyczna Nauk Stosowanych
  • Akademia Finansów i Biznesu Vistula Filia w Gdańsku
  • Europejska Uczelnia Społeczno-Techniczna im. Roberta Schumana, Wydział w Warszawie
  • Powiślańska Akademia Nauk Stosowanych Filia w Kościerzynie
  • Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie
  • Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
  • Wyższa Szkoła Logistyki w Poznaniu
  • Uniwersytet WSEI, Filia  w Warszawie
  • Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
  • Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu, Filia w Rybniku
  • Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
  • Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
  • Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji w Warszawie
  • Politechnika Poznańska
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie
  • Warszawska Uczelnia Ekonomiczna
  • Wyższa Szkoła Zarządzania i Psychologii w Poznaniu
  • Bydgoska Szkoła Wyższa
  • Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych, Filia w Gdańsku
  • Uniwersytet Zielonogórski
  • Wojskowa Akademia Techniczna im. J. Dąbrowskiego w Warszawie
  • Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie
  • Społeczna Akademia Nauk w Warszawie
  • Wyższa Szkoła Finansów i Informatyki im. prof. J. Chechlińskiego w Łodzi
  • Wschodnioeuropejska Akademia Nauk Stosowanych w Białymstoku
  • Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
  • Uniwersytet SWPS Wrocław
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  • Szkoła Wyższa Ekonomii i Zarządzania w Łodzi
  • Uniwersytet Medyczny w Łodzi
  • Uniwersytet Wirtualnej Edukacji
  • Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
  • Warszawska Szkoła Zarządzania - Szkoła Wyższa
  • Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa w Poznaniu
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
  • Uniwersytet Szczeciński
  • Wyższa Szkoła Kosmetyki i Nauk o Zdrowiu w Łodzi
  • Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
  • Uniwersytet Mazowiecki w Płocku
  • Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
  • Akademia Techniczno-Informatyczna w Naukach Stosowanych
  • Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie
  • Zachodniopomorska Szkoła Biznesu - Akademia Nauk Stosowanych w Szczecinie
  • Warszawska Uczelnia Medyczna im. Tadeusza Koźluka
  • Wyższa Szkoła Sztuki i Projektowania w Łodzi
  • Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych w Warszawie
  • Akademia Ateneum w Gdańsku
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni
  • Niepubliczna Wyższa Szkoła Medyczna we Wrocławiu
  • Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego
  • Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza
  • Akademia Nauk Stosowanych Wincentego Pola w Lublinie
  • Uniwersytet Morski w Gdyni
  • Sopocka Akademia Nauk Stosowanych
  • Akademia Nauk Stosowanych im. J. A. Komeńskiego w Lesznie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie
  • Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach
  • Wydział Fizyki, Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet WSB Merito Szczecin
  • Akademia WSB-NLU w Nowym Sączu
  • Politechnika Morska w Szczecinie
  • Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
  • Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu
  • Akademia Nauk Stosowanych TWP w Szczecinie
  • Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu
  • Uczelnia Państwowa im. Jana Grodka w Sanoku
  • Powiślańska Akademia Nauk Stosowanych
  • Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy
  • WSHiU Akademia Nauk Stosowanych w Poznaniu
  • Politechnika Częstochowska
  • Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi
  • Uniwersytet WSEI w Lublinie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
  • Uniwersytet Zachodni we Wrocławiu
  • Uniwersytet SWPS Kraków
  • Uniwersytet SWPS Warszawa
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu
  • Uniwersytet Kaliski
  • Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu w Łodzi
  • Górnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości im. K.Goduli w Chorzowie
  • Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
  • Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu w Bydgoszczy
  • Warszawska Akademia Medyczno-Techniczna Nauk Stosowanych
  • Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
  • Akademia Zamojska
  • Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki
  • Uniwersytet Vizja w Warszawie
  • Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego
  • Uczelnia Społeczno - Medyczna w Warszawie
  • Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
  • Akademia WSB-NLU, Filia w Tarnowie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu
  • Uczelnia Łukaszewski w Warszawie
  • Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości - Akademia Nauk Stosowanych w Krakowie
  • Europejska Uczelnia w Warszawie
  • Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu
  • Collegium Polonicum w Słubicach, UAM w Poznaniu
  • Collegium Da Vinci w Poznaniu
  • Uniwersytet SWPS Sopot
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
  • Akademia Tarnowska
  • Uniwersytet Gdański
  • Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej