Motyw tańca – pytania jawne na maturę

Pytania jawne opracowanie

Motyw tańca. Omów zagadnienie na podstawie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

W „Weselu” taniec pojawia się w różnych formach. Na początku utworu widzimy tradycyjny, radosny taniec weselny, który symbolizuje potencjał jedności między inteligencją a chłopami. Sama scena wesela, będąca spotkaniem różnych grup społecznych, pokazuje możliwość harmonii i wspólnego działania na rzecz narodowej sprawy. Jednak ta radość jest często powierzchowna, bo rozmowy bohaterów szybko ujawniają uprzedzenia, stereotypy i brak prawdziwego porozumienia.

Najważniejszym momentem z motywem tańca jest chocholi taniec, który wieńczy dramat. Jest to taniec niezwykle symboliczny – przedstawia naród zahipnotyzowany przez własną bierność, marazm i przywiązanie do tradycji, które uniemożliwiają realne działania. Bohaterowie, krążąc bezwładnie, stają się symbolem stagnacji i duchowego uśpienia społeczeństwa. Chocholi taniec pokazuje, dopóki będzie dominował brak odwagi i współpracy między warstwami społecznymi, marzenia o wolnej i zjednoczonej Polsce nie zostaną zrealizowane, . Taniec nie jest tu radosnym rytuałem, lecz metaforą narodowego marazmu i niespełnionych aspiracji.

Symbolicznie można zauważyć, że Wyspiański wykorzystuje taniec jako środek łączenia i dzielenia jednocześnie. Łączy ludzi fizycznie w przestrzeni dramatu, ale jednocześnie pokazuje ich izolację duchową i społeczną. Poprzez ruch sceniczny dramat nabiera rytmu, a widmo przyszłości – nieuchronności i braku zmian – zostaje wyraźnie zaakcentowane. Chocholi taniec jest także ostrzeżeniem: bez aktywności, odwagi i świadomości historycznej naród pozostaje uwięziony w cyklu powtarzających się błędów.

Motyw tańca – konteksty literackie

W „Tangu” Sławomira Mrożka taniec pojawia się jako symbol chaosu społecznego i upadku tradycyjnych wartości. Rodzinne rytuały i konwencjonalne zachowania zostają zaburzone, a taniec staje się metaforą anarchii, braku ładu i konfliktu pokoleń. Poprzez groteskowe i przesadne ruchy bohaterów Mrożek ukazuje rozpad hierarchii rodzinnej oraz kontrast między przeszłością a współczesnością. Motyw tańca podkreśla również presję społeczną i niemożność odnalezienia swojego miejsca w świecie, w którym normy moralne i społeczne uległy dekonstrukcji. W ten sposób taniec staje się nie tylko elementem sceny, lecz także narzędziem krytyki społecznej i filozoficznej refleksji nad kondycją człowieka.

Jako kontekst literacki warto odnieść motyw tańca do „Dziadów cz. II” Adama Mickiewicza. W tej części dramatu także pojawiają się rytualne elementy związane z obrzędami, które mają znaczenie symbolicznym – łączą świat żywych z zaświatami i pozwalają na refleksję nad winą, karą oraz obowiązkami wobec innych. Tak jak w „Weselu", elementy ruchu i rytmu wprowadzają nie tylko atmosferę, ale także głębszy wymiar ideowy, pozwalając bohaterom i widzom spojrzeć na świat z perspektywy moralnej lub historycznej.

Tytułowy taniec, który na końcu „Tanga” Mrożka wykonują Edek i Eugeniusz, ukazuje zwycięstwo prymitywnej siły nad kulturą, brutalności nad wartościami oraz władzy nad wolnością. Dawna muzyka elegancji i harmonii staje się symbolem dominacji agresji. To metafora ostrzegająca, że w świecie pozbawionym zasad rządzi ten, kto narzuca rytm innym. W szerszym kontekście taniec może symbolizować chaotyczny rytm współczesnego świata, w którym brak stałych reguł, tradycja jest wyśmiewana, kultura wysoka przegrywa, a triumfują banał i przemoc.

W „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza motyw tańca ukazuje zarówno radość życia, jak i harmonię społeczną polskiej szlachty. Tańce, takie jak polonez czy mazur, integrują gości i podkreślają więzi rodzinne oraz poczucie wspólnoty narodowej. Poprzez taniec autor pokazuje również obyczaje i kulturę szlachecką, w której rytuały pełnią funkcję edukacyjną i wychowawczą. Motyw ten symbolizuje również idealizowany świat tradycji, w którym panuje porządek, elegancja i wzajemny szacunek. W ten sposób taniec staje się wyrazem harmonii społecznej, estetyki i patriotyzmu.

Motyw tańca pojawia się w „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. W utworze obecny jest motyw danse macabre, czyli średniowiecznego „tańca śmierci”, który ukazuje nieuchronność i powszechność śmierci dotykającej wszystkich ludzi, niezależnie od pozycji społecznej, majątku czy cnoty. W rozmowie ze śmiercią Polikarp przypomina, że wszyscy są równi wobec końca życia, obejmując zarówno duchownych, uczonych, jak i zwykłych ludzi. Motyw ten pełni funkcję moralizatorską – uczy pokory, skłania do refleksji nad życiem i ostrzega przed pychą.

Motyw tańca w literaturze pokazuje jego wielowymiarowe znaczenie – może być wyrazem radości, wspólnoty i harmonii, ale też chaosu, bierności czy zagrożenia. W „Weselu” Wyspiańskiego taniec funkcjonuje jako symbol zarówno potencjału narodowej jedności, jak i stagnacji społeczeństwa, czego najbardziej dramatycznym przykładem jest chocholi taniec. Ruch sceniczny w dramacie łączy warstwy społeczne, ukazuje napięcia historyczne i społecznie diagnozuje słabości narodu, jednocześnie podkreślając konieczność odwagi i współpracy. Porównanie z „Tangiem” Mrożka, „Dziadami cz. II” Mickiewicza, „Panem Tadeuszem” oraz „Rozmową Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” pokazuje, że taniec w literaturze pełni funkcję symboliczną, moralizatorską i społeczną, odzwierciedlając zarówno kulturę, tradycję, jak i zagrożenia współczesności. W ten sposób motyw tańca staje się uniwersalnym narzędziem literackim do ukazania relacji międzyludzkich, napięć społecznych oraz refleksji nad moralnością i kondycją człowieka.

***

Więcej treści maturalnych – Matura od A do Z

Zobacz też Niezbędnik maturzysty

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Miasta akademickie oferują szeroki wachlarz form kształcenia na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych, on-line, hybrydowych.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.