Prezenty świąteczne kontra ekologia

Odczarowując magię prezentów świątecznych

Wyniki najnowszego badania wykonanego na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska pokazują, że 81% badanych ocenia swoją postawę ekologiczną zdecydowanie dobrze lub raczej dobrze w odniesieniu do różnych aktywności na rzecz środowiska. Jednocześnie martwimy się o stan środowiska i mamy świadomość zmian klimatu. Rośnie wrażliwość środowiskowa społeczeństwa, w niektórych obszarach radzimy sobie całkiem nieźle z podejmowaniem odpowiedzialnych decyzji, wspierających ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko.

Czy w czasie Świąt wybierając prezenty możemy również zadbać o to, by w myśl zasady less waste, pogodzić chęć obdarowania najbliższych z byciem w zgodzie ze środowiskiem? Ten temat komentuje dr Agata Rudnicka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.

Życie przed Świętami zawsze wydaje się przyspieszać. W natłoku dodatkowych zadań związanych z przygotowaniem do wspólnego celebrowania nie zawsze mamy czas, pomysł czy chęci na szukanie wyjątkowego prezentu, co często kończy się kupnem przypadkowej drobnostki. W tym roku na prezenty wydamy średnio 500 zł - to dość spora kwota, szczególnie jeśli założymy, że jej część wydana zostanie na rzeczy, które tak naprawdę nie są nam potrzebne i nie sprawią radości obdarowanym.

Może tegoroczne myślenie o zakupach da się wykorzystać do wprowadzenia nowych rodzinnych zwyczajów, dzięki którym zyska również środowisko. Jednym z najbardziej radykalnych rozwiązań jest rezygnacja z prezentów. Wspólne podjęcie decyzji o tym, że pod choinką nie znajdziemy kolejnej pary skarpet czy kosmetyków dla części z nas może być najlepszym rozwiązaniem. Zamiast tego można zgodzić się na wspólne spędzenie czasu w sposób, który będzie satysfakcjonujący dla najbliższych.

Przemyślane prezenty

Jeśli jednak tradycja jest silniejsza, można, pozbawiając się otoczki tajemnicy, ustalić jakie są nasze potrzeby i zdecydować o kupnie jednego wspólnego, trafionego prezentu. Odczarowując magię prezentów warto też namówić najbliższych na podarunki z drugiej ręki. Przyzwyczailiśmy się do kupowania na rynku wtórnym - może taki sposób sprawdzi się również przy prezentach? Przeczytane przez nas książki, płyty, których już nie słuchamy, nietrafione zakupy odzieżowe, biżuteria czy zabawki mogą być doskonałym upominkiem idealnie wpisującym się z zasadę przedłużania życia produktów. Ekologię da się pogodzić z radością otrzymywania świątecznych podarków. Ponowne wykorzystanie można zastosować również do opakowań, a nie tylko do prezentów. Dzięki temu własnoręcznie zapakowane przedmioty dodadzą dodatkowego uroku.

Od kilku lat w okresie przedświątecznym rośnie liczba produktów tematycznych, m.in. odzieży. Przekazy medialne zachęcają nas do kupna np. sweterka w renifery. Dostępność produktów i ich relatywnie niska cena powodują, że stają się one możliwym wyborem na prezent. Jednak zanim podejmiemy decyzję o takim zakupie, warto mieć świadomość kosztów środowiskowych, jakie niosą ze sobą takie zakupy.

Według szacunkowych danych z Wielkiej Brytanii, w samym 2019 roku sprzedano tam 12 milionów swetrów świątecznych, co roku kupuje go co trzecia osoba w wieku do 35 lat. Analiza przeprowadzona przez organizację Hubbub pokazała, że większość sprzedawanych swetrów wykonana została z surowców zawierających plastik (95% z 108 przebadanych swetrów). Świadomość konsumencka w tym obszarze nie była jednak za duża – tylko 29% badanych miało wiedzę na temat materiału, jakiego użyto do produkcji świątecznej odzieży.

Obecnie wiemy, jak dużym problemem jest mikroplastik pochodzący m.in. z prania odzieży wyprodukowanej z materiałów ropopochodnych czy piętrząca się góra odpadów plastikowych pozostających w środowisku dosłownie przez wieki. Co gorsza większość z tych ubrań zostanie wykorzystana tylko w czasie świąt i zasili zalegające już w szafach tony nienoszonej odzieży. Dobrze, że zastanawiając się nad prezentami mamy wybór.

Na listę alternatywnych zakupów prezentów warto dopisać prezenty z misją społeczną, które łączą radość pomagania z radością dawania, a także upominki od lokalnych twórców i małych unikalnych marek czy zrównoważonych społecznie i środowisko przedsiębiorstw.

W dobie powszechnej nad konsumpcji szukanie sposobów na to, by nie dać się magii zakupów może być nową tradycją, która na stałe wpisze się w nasze prośrodowiskowe zachowania.

Zobacz Prezentację Wydziału Zarządzania UŁ