​Jak kształcić specjalistów przyszłości?

Nie ma wątpliwości, że pandemia Covid-19 przyspieszyła rozwój technologiczny w wielu obszarach. Dynamicznie zmieniająca się sytuacja wymusza decyzje o rozpoczęciu procesów digitalizacji w niemalże wszystkich branżach. Nowe potrzeby rynku wpływają na gwałtownie rosnące zapotrzebowanie na specjalistów IT, co z kolei bezpośrednio przekłada się na konieczność stworzenia nowoczesnych i przemyślanych systemów edukacyjnych. Tylko dzięki nim firmy z dowolnego sektora zyskają odpowiednio wyszkolone kadry specjalistów, mogących sprostać wyzwaniom przyszłości.

DIGITALIZACJA ŚWIATA

Po prawie półtora roku pandemii nie wyobrażamy sobie powrotu do stanu sprzed lockdownu – ułatwienia związane z pracą i nauką na odległość na dobre zadomowiły się w naszym postrzeganiu rzeczywistości. Ta wyjątkowa sytuacja stała się pretekstem do zredefiniowania wielu potrzeb, także tych zawodowych. Wiele firm postawiło na transformację cyfrową, digitalizację procesów biznesowych, inwestycje w nowe rozwiązania, innowacyjność. Niezależnie od branży, rozwijanie firmy czy usługi biznesowe nie mogą dziś nie uwzględniać kwestii technologicznej czy myślenia o klientach rozproszonych po całym świecie.

– Coraz częściej spotykamy się ze stwierdzeniem, że liderzy w każdym sektorze gospodarki stają się jednocześnie firmami technologicznymi, co sprawia, że specjaliści IT stają się z dnia na dzień bardziej potrzebni – mówi Aleksandra Suchorzewska, ekspertka i wykładowczyni studiów MBA skierowanych do branży IT w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych. – Wydaje się, że polskie firmy dobrze poradziły sobie z wyzwaniami związanymi z pandemią, umożliwiając pracownikom pracę zdalną, a klientom dostarczając usługi cyfrowe. Obserwując to, co się dzieje na rynku, trzeba powiedzieć, że największym wyzwaniem jak brak odpowiednich kadr. Firmy wszelkimi sposobami starają się przyciągnąć do siebie pracowników z bardzo wysokimi kompetencjami IT. Takich osób po prostu nie ma na rynku. Oznacza to, że z jednej strony kształcimy ich za mało, a z drugiej, że nasi eksperci IT zaczęli szukać pracy nie tylko na rynku polskim i coraz częściej pracują dla podmiotów zagranicznych, co sprawia, że u nas nie są dostępni.

SPECJALISTA POTRZEBNY OD ZARAZ!

Inwestycje w rozwój technologiczny to dzisiaj przede wszystkim inwestycje w profesjonalistów, którzy ten rozwój mają kształtować. Bez osób wyspecjalizowanych w obszarze IT, cyfryzacji, digitalizacji i wielu innych, nie sposób dziś mówić o rozwoju gospodarczym kraju. Obecnie już nie tylko wielkie korporacje, ale także mali i średni przedsiębiorcy coraz chętniej patrzą na przyszłość swojego biznesu w kontekście rozwoju technologicznego.

Świadomość, że obszar nowych technologii jest najszybciej rozwijającym się ze wszystkich innych, stwarza konieczność kształcenia młodych ludzi na najwyższym poziomie. Szacuje się, że w całej Unii Europejskiej brakuje 600 tysięcy programistów, w Polsce liczba ta wynosi 50 tysięcy osób (przy 250 tysiącach aktywnych obecnie programistów). Specjaliści IT to obecnie jedynie 3% siły roboczej w Polsce, z czego zaledwie 0,9% to kobiety.

Absolwenci kierunków związanych z nowymi technologiami zostają niemal od razu wciągnięci przez rynek, znajdując pracę w Polsce lub za granicą, najczęściej jeszcze w trakcie studiów. Osoby, które wychodzą dziś ze szkół i uczelni wyższych, powinny być otwarte na zmiany i uważnie śledzić sytuację na rynkach zagranicznych. Przyszłość należy do tych, którzy nie kończą swojej edukacji na poziomie inżyniera lub magistra, ale stale się rozwijają i podnoszą swoje kompetencje. Wysokiej jakości programy studiów wspierają takie postawy zarówno pod kątem przekazywanej wiedzy, jak i networkingu.

– Obserwujemy również coraz częstsze decyzje dotyczące przebranżowienia się, czy potrzeby dokształcania i rozwoju kompetencji w wybranym, bardziej atrakcyjnym na rynku kierunku – mówi Aleksandra Suchorzewska. – Powoduje to istotne zwiększenie zainteresowania edukacją, studiami kształcącymi w wąskiej, eksperckiej dziedzinie. Przykładem takiego specjalistycznego programu jest MBA dla branży IT w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych.

ROZWÓJ KOMPETENCJI TO ROZWÓJ BRANŻY

Obszar IT to nieustannie rozwijająca się dziedzina. Proces kształcenia wymaga zatem elastyczności i dostosowania do zmieniających się bardzo szybko wymagań rynku. Coś, co było priorytetem w edukacji pięć lat temu, dziś może być nieistotne i niepotrzebne. Technologia zmienia dzisiejsze zawody i zmusza do patrzenia na stare zagadnienia z nowej perspektywy.

Żyjemy w świecie VUCA. Program kształcenia powinien dopasowywać się do dynamicznych zmian, tak bardzo widocznych w obszarze nowych technologii i rozwoju IT. Istotne jest dokładne sprecyzowanie sylwetki słuchacza, określenie jego potrzeb, a także maksymalne dostosowanie studiów do wymagań rynku. Osoba kończąca edukację wyższą powinna posiadać pełną wiedzę na temat możliwości i szerokich rozwiązań technologicznych w procesach biznesowych, powinna znać potencjał rynku IT i potrafić z tego potencjału we właściwy sposób korzystać. Uczelnie chcące kształcić najlepszych specjalistów powinny systematycznie aktualizować i redefiniować założenia programowe.

– Studia muszą pokazywać potencjał innowacji, otwierać myślenie kreatywne i perspektywiczne, powinny być podstawą do dynamicznego rozwoju zawodowego, wzrostu kompetencji i efektów biznesowych – mówi Aleksandra Suchorzewska. – Na naszych studiach MBA skupiamy się przede wszystkim na poszukiwaniu odpowiednich narzędzi informatycznych do rozwiązywania problemów biznesowych, a także dopasowaniu odpowiednich metod technologicznych do potrzeb rynku.

Wybierając studia powinniśmy kierować się doświadczeniem wykładowców, współpracą uczelni z przedsiębiorcami, czy też partnerstwem z innymi uczelniami zarówno w kraju, jak i za granicą.

– Wiele znamienitych uczelni, podobnie jak Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych, prowadzi studia we współpracy z pracodawcami. Oferta studiów MBA 4 IT została stworzona we współpracy z Microsoftem. Dzięki tej współpracy program edukacyjny tworzą nie tylko naukowcy, ale przede wszystkim praktycy, dzielący się swoim doświadczeniem i wiedzą. To również sposób, aby stale aktualizować założenia i treści programowe oferty studiów – dodaje Aleksandra Suchorzewska. – Ta współpraca przebiega bardzo efektywnie i przynosi korzyści obu stronom, w szczególności jest bardzo doceniana przez studentów. To zdaniem specjalistów najlepsza forma kształcenia dla osób posiadających już pewne podstawy teoretyczne.

PRAKTYCZNIE POZA SCHEMATEM

O ile tradycyjna edukacja jest cały czas ważna, kluczowe stało się doświadczenie praktyczne wpisane w ramy studiów. Coraz większego znaczenia nabierają także elastyczne formy dokształcania, w tym samokształcenia. Na platformach cyfrowych dostępne dziś są różnego rodzaju kursy i szkolenia, ich oferta nieustannie się poszerza. Dodatkowo wielu dostawców technologii umożliwia studentom czy słuchaczom studiów podyplomowych bezpłatny lub preferencyjny dostęp do swoich rozwiązań, co sprawia, że osoby chcące się rozwijać mają możliwość nabycia nowych kompetencji na wyciągnięcie ręki.

Praca w sektorze IT to jednak nie tylko fachowa wiedza. Niezwykle ważna jest również umiejętność współpracy i zarządzania zespołem – także tym rozproszonym. Niezbędnym elementem studiów jest nabywanie kompetencji miękkich, takich jak efektywna komunikacja, team building czy odnajdywanie się w różnych modelach pracy, dostosowanych do zmieniającego się świata. W specjalistycznych programach edukacyjnych popularność zyskują niestandardowe zajęcia praktyczne, np. grywalizacja czy improwizacja.

– Pamiętajmy – dodaje Suchorzewska – że w rozwoju ścieżki zawodowej najważniejsza jest postawa absolwenta, chęć rozwoju i otwartość na innowacje. Każdą uczelnię tworzą ludzie, zarówno wykładowcy jak i studenci.

Jakkolwiek nowe technologie zawładnęły ogromną częścią naszej rzeczywistości a cyfrowy świat stał się dla wielu z nas podstawową przestrzenią funkcjonowania, warto uświadomić sobie paradoks wynikający z rosnącego obecnie zapotrzebowania na wszechstronnie wykwalifikowaną kadrę specjalistów IT. Przyszłość i rozwój firm zależą od inwestycji przede wszystkim w ludzi a nie w coraz nowsze, gotowe rozwiązania. Na naszych oczach rośnie dziś wartość edukacji, specjalistycznych programów studiów a nade wszystko – odpowiednio przygotowanych do pracy absolwentów kierunków IT, gotowych wdrażać, nadzorować i rozwijać wszystkie sektory gospodarki.