Matura 2026 - błąd rzeczowy na maturze

Błąd rzeczowy – CKE

CKE (Centralna Komisja Egzaminacyjna) definiuje błąd rzeczowy jako błąd świadczący o nieznajomości lektury obowiązkowej (z podstawy programowej), wskazanej w poleceniu, do której odwołuje się zdający, w zakresie innym niż w przypadku błędu kardynalnego.

To także każdy błąd merytoryczny świadczący o nieznajomości utworu literackiego lub tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, innego niż lektura obowiązkowa lub utwór literacki wskazany w poleceniu.

Błędem rzeczowym będzie nieznajomość zagadnień z zakresu teorii i historii literatury bądź języka, np. stosowanie pojęć typowych dla epiki w odniesieniu do liryki (np.: narrator wiersza, fabuła w „Trenach” Jana Kochanowskiego).

Jako błąd rzeczowy zakwalifikowana będzie taka interpretacja utworu literackiego lub jego fragmentu, do którego odwołuje się zdający, która falsyfikuje dany utwór.

Błędne przywołanie pojęć lub faktów historycznych świadczące o braku wiedzy dotyczącej wybranego przez zdającego kontekstu to także błąd rzeczowy.

Jako błąd rzeczowy traktowane będzie również niepoprawne przywołanie cytatu z utworu literackiego, oznaczone cudzysłowem.

Zatem błąd rzeczowy dotyczyć może przykładowo błędnego podania:

• imienia lub nazwiska bohatera
• nazwy miejscowości
• wątków innych niż główne
• losów bohaterów drugoplanowych
• autora utworu
• pojęć lub faktów historycznych
• zagadnień z zakresu teorii i historii literatury
• nazwy epoki
• cytatu
• niespójnego przedstawienia fabuły.

Jeżeli jednak pozostała część wypracowania jest zgodna z treścią lektury, zdający w prawidłowy sposób przywołuje i interpretuje lekturę, błąd rzeczowy nie zostanie uznany za kardynalny.

Poważny błąd rzeczowy

Poważny błąd rzeczowy świadczy o:

• nieznajomości wskazanej w poleceniu lektury obowiązkowej (z podstawy programowej), do której odwołuje się zdający, w zakresie innym niż w przypadku błędu kardynalnego, tj. np. błąd w przypisaniu autorstwa, w użyciu błędnego nazwiska/imienia bohatera, dotyczący losów bohaterów drugoplanowych bądź wątków innych niż główne
• nieznajomości utworu literackiego lub tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, innego niż lektura obowiązkowa (każdy błąd merytoryczny)
• braku wiedzy dotyczącej kontekstu wybranego przez zdającego, np. błędne przywołanie pojęć lub faktów historycznych.

Konsekwencje błędu rzeczowego

Popełnienie błędu rzeczowego skutkuje obniżeniem punktacji za zadanie. W zależności od liczby błędów i ich wagi ocena może być znacząco gorsza - poważny błąd rzeczowy, duża nieprawda (zmieniająca sens utworu) są poważniejsze, niż drobna pomyłka. Chociaż więc błąd rzeczowy nie dyskwalifikuje automatycznie pracy (tak, jak błąd kardynalny), to wszelkie nieścisłości i pomyłki wpływają na ostateczną liczbę punktów uzyskaną na maturze z języka polskiego.

Za każdy błąd rzeczowy odejmowany jest 1 punkt.

Dokładnie ten sam błąd rzeczowy (np. konsekwentne stosowanie błędnego imienia bohatera, którego da się w jednoznaczny sposób zidentyfikować, a opisane w wypracowaniu fakty świadczą o znajomości lektury) powtórzony kilkakrotnie jest liczony jako jeden błąd.

W przypadku matury ustnej popełnienie trzech błędów rzeczowych w jednym zadaniu powoduje uzyskanie za nie 0 punktów.

Błąd rzeczowy a błąd kardynalny – przykłady błędów

Błąd rzeczowy jest pomyłką merytoryczną, nie wpływającą na całość wypowiedzi, dalszą argumentację, interpretację lektury. Każdy błąd rzeczowy powoduje utratę 1 punktu.

Błąd kardynalny to błąd fundamentalny, sformułowanie niezgodnych z treścią utworu twierdzeń i oparcie na nich dalszej argumentacji, analizy i toku rozumowania zawartych w pracy. Popełnienie błędu kardynalnego automatycznie skutkuje uzyskaniem 0 punktów za zadanie.

Różnicę dobrze ilustruje sytuacja, w której zdający myli nazwisko autora lektury. Jeśli taka pomyłka nie wpływa na całą interpretację utworu ani na ocenę poruszanego w nim problemu, uznaje się ją jedynie za błąd rzeczowy. Gdy jednak osoba zdająca w dalszej części wypowiedzi opiera swoje argumenty na niepoprawnie wskazanym autorze - odwołuje się do jego biografii, intencji, stylu czy twórczości - mamy do czynienia z błędem kardynalnym.

Podobnie jest z imieniem bohatera. Jeżeli zostanie ono pomylone, ale nie zmieni to sensu wywodu, nie zaburzy opisu losów, działań czy motywacji postaci, błąd zostanie potraktowany jako rzeczowy. Jeśli natomiast wypowiedź wskazuje, że zdający nie tylko źle podał imię, lecz także nie rozumie istoty danej postaci, jej roli czy doświadczeń, wówczas jest to błąd kardynalny.

Jak uniknąć błędu rzeczowego na maturze?

Aby uniknąć błędu rzeczowego i związanych z nim konsekwencji, konieczne jest dobre przygotowanie oraz uważne, świadome czytanie lektur obowiązkowych i innych dzieł kultury.

Przed nieznajomością treści utworu, głównych motywów czy pomyłkami dotyczącymi pojęć i biografii postaci może uchronić m.in.:

• dokładne zapoznanie się z lekturami i rzetelna analiza ich problematyki,
• omówienie i zrozumienie kluczowych wątków oraz idei utworu,
• dbałość o poprawne dobieranie kontekstów interpretacyjnych,
• kontrolowanie i poprawianie własnego toku myślenia podczas pisania pracy,
• unikanie odwoływania się do tekstów, których nie pamiętamy dobrze - lepiej wybrać utwór, co do którego mamy pewność,
• świadome nierozmieszanie fabuł i biografii bohaterów z różnych dzieł,
• korzystanie ze sprawdzonych i wiarygodnych opracowań.

Matura 2026 – ile punktów, żeby zdać maturę?

Aby otrzymać świadectwo maturalne w 2026 roku należy:‎

• przystąpić do wszystkich wymaganych prawem egzaminów z przedmiotów obowiązkowych w części ustnej, tj. języka polskiego i języka obcego oraz w części pisemnej, tj. języka polskiego, matematyki, języka obcego nowożytnego
• uzyskać co najmniej 30% punktów z egzaminu z każdego przedmiotu obowiązkowego ‎w części ustnej oraz w części pisemnej
• przystąpić do egzaminu z wybranego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym* (a w przypadku języków obcych nowożytnych – na poziomie rozszerzonym albo dwujęzycznym) w części pisemnej (dla tego przedmiotu nie jest określony próg zaliczenia).

* nie dotyczy absolwentów, którzy posiadają dokumenty poświadczające uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe na poziomie technika.

Każdy przedmiot maturalny jest nieco inaczej punktowany, różne są maksymalne liczby punktów możliwych do uzyskania. Aby zdać maturę należy z każdego z przedmiotów obowiązkowych uzyskać przynajmniej 30% punktów.

Wymagane 30% punktów z przedmiotów obowiązkowych to odpowiednio:

• język polski pisemny – 18 pkt. (max. 60 pkt.)
• język polski ustny – 9 pkt. (max. 30 pkt.)
• matematyka – 15 pkt. (max. 50 pkt.)
• język obcy nowożytny - 18 pkt. (max. 60 pkt.)
• język obcy nowożytny ustny – 9 pkt. (max. 30 pkt.)

Matura 2026 – poprawka z matury

Jeśli nie uzyskasz co najmniej 30% punktów z jednego z obowiązkowych przedmiotów, wciąż masz szansę zdobyć świadectwo dojrzałości w tym samym roku - wystarczy pomyślnie zdać egzamin poprawkowy w sierpniu, którego pozytywny rezultat pozwoli zaliczyć maturę.

Egzamin poprawkowy pisemny odbędzie się 24 sierpnia 2026 r. o godz. 9.00, ustny – 25 sierpnia 2026 r.

Informacja o miejscach przeprowadzania egzaminu zostanie umieszczona na stronie internetowej właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej w terminie do 10 sierpnia 2026 r.

Wyniki matury poprawkowej znane będą 11 września 2026 r. W tym terminie również możliwe będzie odebranie świadectw, aneksów i informacji o wynikach uzyskanych na maturze.

W przypadku niezdania egzaminu z więcej niż jednego przedmiotu konieczne będzie przystąpienie do matury ponownie w kolejnym roku. W następnym terminie możesz także poprawić wynik z przedmiotu, z którego wcześniej nie uzyskałeś satysfakcjonującej liczby punktów.

Co zrobić w przypadku oblanej matury?

Jeśli nie zdałeś matury, zamiast świadectwa uzyskujesz informację o wynikach.

Matura 2026 – terminy egzaminów

Zgodnie z ustaleniem CKE tegoroczne matury zorganizowane będą według poniższego kalendarza.

Termin główny – od 4 do 30 maja 2026 r.‎

Część ustna (wszystkie przedmioty) – od 8 do 30 maja.

Część pisemna (wszystkie przedmioty) – od 4 do 21 maja.

Termin dodatkowy – od 1 do 16 czerwca 2026 r.

Termin dodatkowy przewidziany jest dla tych zdających, którzy z udokumentowanych przyczyn ‎zdrowotnych lub losowych nie mogli przystąpić do egzaminu w maju i uzyskali zgodę dyrektora OKE na ‎przystąpienie do egzaminu w czerwcu.‎

Termin poprawkowy – 24-25 sierpnia 2026 r.‎

Część pisemna (wszystkie przedmioty na poziomie podstawowym) – 24 sierpnia‎.

Część ustna (język polski, języki mniejszości narodowych, języki obce nowożytne) – 25 sierpnia.

Sprawdź szczegółowy harmonogram matur.

Matura 2026 – kiedy wyniki?

Ogłoszenie wyników matur przeprowadzonych w terminie głównymi i dodatkowym odbędzie się 8 lipca 2026 r.

Wyniki matury poprawkowej znane będą 11 września 2026 r.

W powyższych terminach możliwe będzie również odebranie świadectw, aneksów i informacji o wynikach uzyskanych na maturze.

Matura próbna 2026

Stopień przygotowania do majowej matury można zweryfikować, przystępując do egzaminu próbnego. Uzyskane wyniki pomogą zidentyfikować braki w wiedzy i wskazać obszary wymagające dalszej nauki. To doskonały sposób na diagnozę postępów oraz motywację do intensywniejszych przygotowań przed właściwym egzaminem.

Próbna matura pomoże jednocześnie oswoić się z formą arkusza, typami zadań, a także z presją czasu.

W roku szkolnym 2025/2026 próbna matura odbędzie się w dwóch turach:

• 12–16 stycznia 2026 r. – poziom rozszerzony
• 4–6 marca 2026 r. – poziom podstawowy.

Próbna matura nie jest obowiązkowa, nie ma konieczności uczestniczenia w niej.

Rekrutacja na studia 2026/2027

Pomyślnie zdana matura to przepustka na studia. Osoby, które nie posiadają świadectwa maturalnego nie mogą rozpocząć kształcenia wyższego nawet na uczelniach, gdzie przewidziany jest wolny nabór, a wyniki uzyskane na maturze nie są brane pod uwagę podczas rekrutacji.

Już teraz dowiedz się wszystkich szczegółów na temat rekrutacji na studia. Poznaj terminy, opłaty, procedury.

Od tego, jakie uzyska się wyniki na maturze, zależy powodzenie podczas naboru na poszczególne kierunki studiów. Dowiedz się więcej o progach punktowych.

Jeżeli nie wiesz, na jaki kierunek studiów się zdecydować - polecamy zapoznać się z Poradnikiem dla Maturzysty.

Zaplanuj na przyszłość Studia podyplomowe.

Foto: Pixabay