Młodzieżowe słowo roku 2025

Tegoroczne podium Młodzieżowego Słowa Roku zajęło słowo szponcić / szpont. Co oznacza, w jakich kontekstach jest używane? - komentuje prof. Michał Szczyszek z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

szponcić / szpont

szponcić / szpont – jak można przeczytać na stronie PWN: słowo używane albo z żartobliwą dezaprobatą: robić coś nie do końca właściwego i legalnego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć, albo z podziwem: robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować. Występowało niegdyś także w gwarach miejskich i języku przestępczym ze znaczeniem ‘kombinować, intrygować, powodować nieporozumienia’. Rzeczownik szpont odnosi się w zależności od kontekstu do m.in. ‘zamieszania, wydarzenia, błędu lub triku’.

6-7 – idiom liczbowy o nieustalonym, kontekstowym znaczeniu (zapisywany także jako: 67, 6-7, six seven, sześć siedem) wywodzący się z utworu Skrilla „Doot Doot”; zyskał popularność dzięki wielokrotnie edytowanym klipom sportowym, zwłaszcza z udziałem koszykarza LaMelo Balla (wzrost 6’7”) oraz wiralowym nagraniom chłopca krzyczącego „six-seven” i poruszającego rytmicznie rękami w górę i dół (mem „6 7 Kid”); W zależności od kontekstu 6 7 może być żartem, sygnałem radości, wyrazem ekscytacji lub tylko podtrzymywać komunikacyjny kontakt.

OKPA – trwałe połączenie międzynarodowego wyrazu aprobaty OK oraz polskiego pożegnania pa, wymawiane jako okpa/ okejpa/ okipa.

młodzieżowe słowa roku - komentarz

Jak mówi ekspert, jest to bardzo intrygujące zestawienie: - Są to bowiem wyrazy i ich połącznia, a także połączenia cyfr, które na pierwszy rzut oka mają bardzo szerokie znacznie albo zgoła nie znaczą nic lub niewiele. Językoznawcy mówią wtedy, że taka struktura językowa ma przede wszystkim funkcję fatyczną polegającą na nawiązaniu/ podtrzymaniu/ zakończeniu kontaktu między rozmówcami - zauważa prof. Michał Szczyszek.

- Zwycięskie szponcić / szpont. Co można o nim/ nich powiedzieć? - zastanawia się naukowiec z UAM. I dodaje:

- Czasownik szponcić naprzemiennie używany z rzeczownikiem szpont – są najbardziej skomplikowane i wieloznaczne. Wieloznaczność to ich najwyrazistsza cecha. Mogą bowiem być używane zarówno z negatywną emocją czy opinią (robić coś złego, cwaniaczyć), jak i – pozytywną (robić coś szalonego, ciekawego). Mogą też oznaczać gry i zabawy towarzyskie (flirtowanie). Ta dwoistość czy nawet troistość sprawia, że są bardzo elastyczne i pozwalają na niuansowanie w komunikacji młodzieżowej. Mają też – co jest wyjątkowe – udokumentowaną historię w gwarach miejskich czy języku przestępczym. To pokazuje, że język, w tym język młodzieżowy (młodomowa) potrafi czerpać z zapomnianych zasobów, nadając im nowe, współczesne znaczenia. Wart dodać, że wybór tych słów może sugerować, że młodzi ludzie cenią sobie wyrażenia, które pozwalają na pewną niejednoznaczność i grę znaczeniem - mówi prof. Michał Szczyszek.

- Na drugim miejscu uplasowało się połączenie cyfr 6-7. Jest to doskonały dowód na to, jak młodomowa potrafi adaptować elementy kultury masowej, tworząc z nich kody komunikacyjnej o nieprzezroczystej „fakturze” dla niewtajemniczonych. Zazwyczaj ta struktura służy jako sygnał emocjonalny (radość, ekscytacja) lub element podtrzymujący kontakt, co podkreśla jego rolę w budowaniu wspólnoty i atmosfery - wyjaśnia prof. Michał Szczyszek.

- Natomiast wyraz OKPA to świetne studium przypadku mieszania języków i pragmatyki komunikacyjnej - zauważa naukowiec. - Jest to połączenie dwóch słów o podobnej funkcji, ale pochodzących z różnych języków: od ang. ok – w globalnym slangu oznaczającego aprobatę, oraz pa – polskiego potocznego pożegnania. Jest to bardzo efektywne językowo. Funkcjonuje zatem jako wyraz kończący rozmowę, jako pożegnanie zawierające element aprobaty - wyjaśnia naukowiec.

W dwóch słowach podsumowania można powiedzieć, że podium Młodzieżowego Słowa Roku 2025 to zestawienie, które doskonale ilustruje współczesne trendy językowe, w tym – w młodomowie: po pierwsze – powrót starych słów w nowym znaczeniu (szponcić/ szpont), czerpanie z popkultury i tworzenie kodów (6-7), po trzecie hybrydyzację językową (OKPA). Wszystko zanurzone w fatycznym sosie globalnej (post)komunikacji(?) - podsumowuje prof. Michał Szczyszek.

Fot. Maja Maćkowiak-Kruczek

Powiązane treści

Studia historyczne w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Historia uczy, że ludzie nie uczą się historii. Gdy jedni umierają, tę samą historię powtarzają drudzy - Windston Churchill.

Studia geograficzne w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Kierunki geograficzne mieszczą się w obszarze nauk o ziemi. Zajęcia związane są w szczególności ze środowiskiem geograficznym oraz działalnością człowieka w tym środowisku.

Studia chemiczne w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Kierunki chemiczne to propozycja dla osób dociekliwych, cierpliwych, o zacięciu badawczym, laboratoryjnym.

Studia prawnicze w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Kierunki prawnicze niezmiennie od lat uchodzą zarówno za prestiżowe, jak i popularne.

Studia rolnicze i przyrodnicze w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Studia rolnicze i przyrodnicze to bardzo liczna grupa kierunków, obejmujących zagadnienia związane z pielęgnacją, ochroną i hodowlą zwierząt, uprawą roślin, gospodarką leśną, gospodarowaniem zasobami przyrodniczymi, naukami biologicznymi.

Studia psychologiczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia psychologiczne to grupa kierunków, skupiająca się na problemach ludzkich, potrzebach każdego z nas, rozwoju człowieka, społeczeństwa, państwa.

Studia medyczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Jakie studia medyczne można wybrać w Poznaniu i Wielkopolsce? Poznajcie kierunki, które możecie studiować w tym ośrodku akademickim.

Studia turystyczne i hotelarskie w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia turystyczne wybierają najczęściej osoby komunikatywne, otwarte, przebojowe, ciekawe świata i innych ludzi. Z takimi predyspozycjami najłatwiej odnaleźć się w dynamicznej branży turystycznej.

Studia społeczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia społeczne to grupa kierunków, na których kształcenie skupia się na problemach, potrzebach, rozwoju człowieka, społeczeństwa, państwa.

Studia architektoniczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Marzy Ci się architektura wnętrz lub krajobrazu? Widzisz swoją przyszłość w biurze projektowym przy stole kreślarskim i komputerze? Obliczenia matematyczne to dla Ciebie żaden problem? Jesteś kreatywny, dokładny, zaangażowany? Jeżeli odpowiadasz twierdząco, to studia architektoniczne mogą być właśnie dla Ciebie.

Studia ekonomiczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Różnorodność specjalności przewidzianych na kierunkach studiów ekonomicznych sugeruje, jak niejednorodne mogą być ścieżki kariery zawodowej absolwentów.

Studia inżynierskie w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia inżynierskie gwarantują praktyczne przygotowanie do wykonywanego zawodu. Inżynier to osoba posiadająca wiedzę i umiejętności techniczne, projektowe, konstruktorskie. Sama etymologia słowa przywołuje człowieka twórczego umysłu, wynalazcę.

Studia dziennikarskie w Poznaniu i Wielkopolsce

Masz potrzebę dzielenia się swoimi przemyśleniami i spostrzeżeniami? Piszesz bloga, teksty nie tylko do szuflady, nie peszy Cię kamera i mikrofon? Pomyśl zatem o studiach dziennikarskich.

Studia filologiczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia filologiczne to w zdecydowanej większości kierunki związane z pogłębianiem znajomości konkretnego języka obcego, a także poznawaniem literatury, kultury, historii krajów z określonego obszaru językowego.

Studia informatyczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Analizy portali pracy nie pozostawiają wątpliwości. Wykształcenie informatyczne to doskonała inwestycja w przyszłe życie zawodowe.

Studia matematyczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Kierunki matematyczne to propozycja dla osób o umysłach ścisłych, analitycznych, posiadających łatwość logicznego myślenia, umiejętność niestandardowego rozwiązywania problemów.

Studia sportowe w Poznaniu i Wielkopolsce

Zaletą większości ścieżek kariery realizowanych po studiach sportowych jest możliwość łączenia pasji z pracą i prowadzeniem aktywnego trybu życia.

Studia muzyczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia muzyczne stanowią kolejny etap kształcenia artystycznego, rozpoczętego w szkole średniej, a najczęściej już podstawowej. Wymagania rekrutacyjne dają szansę dostania się na studia osobom szczególnie uzdolnionym, posiadającym dorobek artystyczny, wypracowany warsztat.

Studia teologiczne w Poznaniu i woj. wielkopolskim

Studia teologiczne zapewniają intelektualną i duchową formację oraz przygotowanie do posługi duszpasterskiej. Skupiają się na badaniu religijnego wymiaru życia oraz odniesieniu człowieka do transcendencji.

Studia logistyczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Wzrost globalizacji, przepływ ogromnych ilości towarów, usług i informacji wymusza poszukiwanie rozwiązań, których celem będzie realizacja postawionych przez organizacje zdań przy jednoczesnej minimalizacji kosztów.

Studia pedagogiczne w Poznaniu i Wielkopolsce

Studia pedagogiczne to grupa kierunków obejmujących kształcenie związane z tematyką wychowania, opieki i rozwoju dzieci i młodzieży, wspierania dzieci z deficytami rozwojowymi i wychowawczymi. Pedagogika zajmuje się także aspektami rozwoju zawodowego czy aktywizacją osób starszych.

Komentarze (0)

brak komentarzy…