​Odpowiedzialne prezenty na Święta – czyli jakie?

Odpowiedzialne prezenty na Święta – czyli jakie?

Komentuje dr Agata Rudnicka z Wydziału Zarządzania UŁ

Jako konsumenci mamy wybór i wpływ na to, co nasi najbliżsi znajdą pod choinką. Oprócz troski czy nasze prezenty będą się podobać warto zadbać również o to, by były też odpowiedzialne.

Święta to szczególny czas w roku. Mamy wtedy zwykle chwilę wytchnienia od codziennych obowiązków i czas na spotkanie z najbliższymi. Święta to również moment obdarowywania najbliższych i przyjaciół podarkami, które sprawią im radość i mile ich zaskoczą. Ważne jest jednak to, aby w pogoni za kolejnymi prezentami nie zgubić sensu, dla którego decydujemy się obdarować ważne dla nas osoby.

Odpowiedzialne prezenty mają przynajmniej trzy wymiary. Ostatnio coraz więcej mówi się o wymiarze pozamaterialnym, czyli o obdarowywaniu innych uwagą i czasem. Czas przedświąteczny i świąteczny możemy przeznaczyć na zrobienie czegoś wspólnie z rodziną i przyjaciółmi - od upieczenia pierników, przygotowania kartek świątecznych i ozdób choinkowych po wyjście do kina, teatru czy na koncert. To także okazja do stworzenia przestrzeni dla najbliższych, żeby spróbowali czegoś nowego, jak wyjście na ściankę wspinaczkową, kurs szycia, programowania i innych związanych z osobistymi zainteresowaniami. Taki prezent jest równie cenny, co rzecz materialna, a czasem nawet bardziej wartościowy, bo pozwala doświadczać ludzi i emocji, czego coraz bardziej brakuje na co dzień.

Mądre i odpowiedzialne prezenty

Drugim wymiarem są prezenty, które pochodzą z odpowiedzialnych firm. Od kilku lat popularność w Polsce zdobywa koncepcja społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Jest to takie podejście do prowadzenia biznesu, w którym obok korzyści ekonomicznych uwzględnia się również wymiar społeczny i środowiskowy. W praktyce oznacza to, że firma, która chce być postrzegana jako społecznie odpowiedzialna dba o środowisko minimalizując swoje negatywne oddziaływanie poprzez zmniejszanie liczby odpadów, mniejsze zużycie zasobów, bardziej przyjazne środowisku materiały itp. Możliwości jest dużo. Równie istotny jest tu kontekst społeczny. W firmach społecznie odpowiedzialnych przestrzegane są prawa człowieka i prawa pracownicze oraz zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Dokonując wyborów zakupowych warto pamiętać o ludziach, którzy pracują w fabrykach wytwarzających nasze prezenty i wspierać te firmy, które utożsamiają się z wartościami ważnymi dla nas. Społeczna odpowiedzialność to także dbanie o lokalną społeczność, rzetelna i etyczna komunikacja z klientem czy przejrzyste warunki współpracy z dostawcami. Jako klienci mamy możliwość skorzystać z oferty coraz większej liczby takich przedsiębiorstw. Przy tym wszystkim ważny jest umiar i nieuleganie fali konsumpcjonizmu, o który szczególne łatwo w okresie przedświątecznym.

Inną grupą prezentów odpowiedzialnych są tzw. ekoprezenty. Tutaj największą wartością jest wybór rzeczy, które powstały ze szczególnym poszanowaniem zasad ochrony środowiska. Możliwości jest naprawdę wiele od ekogadżetów, jak ładowarki solarne, po rzeczy pochodzące z recyklingu i upcyklingu, jak ekotorby czy biżuteria. Dochodzą do tego produkty z małych manufaktur oraz etyczne i odpowiedzialne ubrania. Zamiast kolejnej pary skarpetek z sieciówki można podarować skarpetki z interesującym wzorem i do tego z certyfikatem sprawiedliwego handlu czy z organicznej bawełny.

Ciekawą alternatywą są prezenty pochodzące z podmiotów ekonomii społecznej. Warto sprawdzić ofertę spółdzielni socjalnych oraz innych organizacji pozarządowych, które wytwarzają i sprzedają całą gamę produktów od przedmiotów użytkowych po sztukę. Robiąc zakupy w takich miejscach nie tylko mamy okazję nabyć coś niepowtarzalnego, ale jednocześnie wspieramy samą organizację, dla której misja społeczna jest równie istotna, co cele biznesowe.

Warto zadbać o opakowanie. Tutaj również mamy wybór czy chcemy wykorzystać wiele ładnych, ale jednorazowych ozdób i tym samym powiększać ilość odpadów, czy może wybrać opakowanie ekologiczne albo takie, które później ktoś wykorzysta np. do przechowywania innych rzeczy. Odpowiedzialność to sztuka dokonywania wyboru.

Gość na Gwiazdkę

W tym szczególnym czasie jesteśmy bardziej wrażliwi na potrzeby innych. Każdy może zaangażować się w inicjatywy prowadzone przez organizacje społeczne fundując komuś innemu kolację wigilijną czy przekazując dary rzeczowe. Ciekawą akcję od ubiegłego roku prowadzi Uniwersytet Łódzki. Inicjatywa "Gość na Gwiazdkę" ma na celu integrację studentów zagranicznych ze społecznością akademicką właśnie w czasie Świąt. Jest to wspaniała okazja do poznania kogoś nowego, pokazania polskich tradycji i zwyczajów oraz sprawienia, że w tak ważnym dla większości czasie osoba pozostająca na Święta bez rodziny może poczuć się jak w domu. Taka forma zrobienia komuś prezentu jest wyrazem naszej osobistej odpowiedzialności.

Każdy wymiar jest równie istotny. Wybór odpowiedzialnych produktów może stać się nawykiem. Ten punkt na pewno warto uwzględnić na liście swoich noworocznych postanowień.

dr Agata Rudnicka - zajmuje się problematyką społecznej odpowiedzialności i rozwoju zrównoważonego od 11 lat. W 2011 roku obroniła doktorat poświęcony strategicznemu wymiarowi koncepcji społecznej odpowiedzialności. Autorka wielu publikacji naukowych i eksperckich poświęconych problematyce społecznej odpowiedzialności.