Makbet – opracowanie lektury

Makbet – opracowanie lektury

Informacje podstawowe

Autor: William Szekspir

Gatunek: tragedia

Czas powstania: ok. 1606 r.

Czas i miejsce akcji: średniowieczna Szkocja

Makbet – główni bohaterowie

Główne postacie tragedii Szekspira to:

Makbet

Makbet to z początku odważny i lojalny rycerz, ceniony przez króla Dunkana za męstwo i zasługi wojenne. Jego charakter ujawnia jednak słabość wobec pokusy władzy – pod wpływem proroctwa wiedźm i nacisków Lady Makbet dopuszcza się zbrodni, zabijając króla. Z czasem staje się podejrzliwy, okrutny i bezwzględny, gotów mordować każdego, kto mógłby zagrozić jego pozycji. Dręczony wyrzutami sumienia popada w obłęd i tyranię, a jego historia staje się przykładem moralnego upadku człowieka, który ulega własnym ambicjom.

Lady Makbet

Lady Makbet to żona Makbeta, przedstawiona jako postać ambitna, przebiegła i bezwzględna. To ona inicjuje plan zabójstwa króla Dunkana i namawia męża do popełnienia zbrodni, pokazując swoją determinację i siłę woli. Jednak po dokonaniu czynu dręczą ją wyrzuty sumienia, które prowadzą ją do szaleństwa i stopniowej psychicznej degradacji. Jej postać ukazuje konflikt między ambicją a sumieniem oraz cenę, jaką płaci człowiek za moralne upadki.

Inni bohaterowie:

Dunkan – prawowity król Szkocji, zamordowany przez Makbeta

Banko – przyjaciel Makbeta, również wysłuchuje proroctwa wiedźm

Wiedźmy – istoty nadnaturalne przepowiadające przyszłość

Makduf – przeciwnik Makbeta, jego żona i dzieci zostają zabici

Malcolm – syn Dunkana, prawowity następca tronu

Makbet – streszczenie utworu

Makbet, zasłużony rycerz, wracając z bitwy spotyka trzy wiedźmy, które przepowiadają, że zostanie królem Szkocji. Zasiane w nim ziarno ambicji zaczyna rosnąć, a Lady Makbet wykorzystuje jego słabość, namawiając go do zabicia króla Dunkana. Po dokonaniu zbrodni Makbet przejmuje tron, ale coraz bardziej boi się utraty władzy. Morduje Banka, a później rodzinę Makdufa. Z czasem staje się okrutnym tyranem, nękanym przez wyrzuty sumienia i wizje. Rebelia przeciwko niemu kończy się jego śmiercią z rąk Makdufa, a na tron wstępuje Malcolm.

Makbet – problematyka tragedii

W utworze podejmowane są takie zagadnienia, jak:

• ambicja i żądza władzy – centralny temat tragedii; ambicja prowadzi do moralnego upadku
• zło i jego źródła – rodzi się z pokusy, podszeptów innych, ale ostatecznie jest wyborem człowieka
• wyrzuty sumienia – wewnętrzna walka Makbeta i Lady Makbet po zbrodni
• fatalizm i przeznaczenie – czy Makbet działa pod wpływem proroctwa, czy z własnej woli?
• upadek moralny – stopniowa degradacja bohatera od rycerza do tyrana
• rola kobiety – Lady Makbet jako inicjatorka zła, przełamanie stereotypu słabej kobiety.

Makbet – symbole w utworze

W tragedii pojawiają się przede wszystkim takie symbole:

• krew – symbol winy i zbrodni
• ciemność/noc – przestrzeń zła
• złudzenia i widma – wyrzuty sumienia i psychiczny rozpad bohaterów
• wiedźmy – chaos, pokusa, niepewność losu.

Makbet – najważniejsze motywy

Kluczowe motywy zawarte w utworze to:

• motyw władzy i ambicji – pragnienie zdobycia i utrzymania tronu jest głównym motorem działań Makbeta
• motyw zbrodni i kary – zbrodnia (morderstwo Dunkana) prowadzi do moralnego upadku bohatera i jego tragicznego końca
• motyw szaleństwa – zarówno Makbet, jak i Lady Makbet doświadczają psychicznego rozpadu pod wpływem wyrzutów sumienia
• motyw fatum i przeznaczenia – przepowiednia wiedźm kształtuje los bohaterów, pojawia się pytanie o wolną wolę
• motyw sumienia – wyrzuty sumienia ukazują wewnętrzną walkę bohaterów między dobrem a złem
• motyw kobiety demonicznej – Lady Makbet jako postać wzbudzająca strach, manipulująca i pobudzająca męża do zła
• motyw krwi i przemocy – symbol winy, zbrodni i konsekwencji popełnionych czynów
• motyw ciemności i nocy – przestrzeń zła, tajemnicy i działania w ukryciu.

Makbet – najważniejsze cytaty

Kilka ważnych cytatów z Makbeta, które ilustrują charakter postaci, motywy i najważniejsze wydarzenia:

Makbet o ambicji i przeznaczeniu: „Jeżeli może się spełnić, co nam los wyznaczył, to czyż nie jest rzeczą ludzką, byśmy sami napomnieli czas?”

Lady Makbet namawiająca do zbrodni: „O, gdybym mogła raz do końca usunąć z siebie wszelką litość, niechby moja ręka była krwawa jak pień lilii!”

Makbet o wyrzutach sumienia: „Pełen krwi, pełen winy – czyż to nie jest świadectwo mej duszy?”

Makbet po zabiciu Dunkana: „Czy życie jest tylko cieniem, wędrującym aktorem, który przez godzinę odgrywa swoją rolę na scenie świata i znika w mroku?”

Lady Makbet o poczuciu winy: „Precz, przeklęta plamo! Precz, mówię!”

Makbet o losie i fatum: „Nie możemy cofnąć się przed tym, co przeznaczone, ani uniknąć cienia, który na nas padł.”

Makbet – pytania jawne na maturę

Na maturze ustnej zdający powinni umieć omówić poniższe zagadnienia na podstawie „Makbeta” Williama Szekspira uwzględniając również wybrany kontekst.

• Moralna odpowiedzialność za czyny.
• Czy człowiek decyduje o własnym losie?
• Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy?

***

Więcej treści maturalnych – Matura od A do Z

Zobacz też Niezbędnik maturzysty

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Miasta akademickie oferują szeroki wachlarz form kształcenia na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych, on-line, hybrydowych.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.