Profesjonalne wystąpienie w pigułce

Nie każdy z nas rodzi się showmanem. Nie każdy czuje się komfortowo, gdy wszystkie oczy skierowane są na niego, kiedy dodatkowo musi publicznie zaprezentować swoją wiedzę i dokonać interesującej prezentacji. Ewentualny brak predyspozycji nie stanowi alibi - przynajmniej kilka razy w życiu zmuszeni będziemy uczestniczyć w wystąpieniach. Im lepiej się przygotujemy, poznamy tajniki sukcesu ustnej prezentacji, tym łatwiej będzie wziąć byka za rogi.

Pierwsze koty za płoty

Pierwszym ważniejszym sprawdzianem umiejętności krasomówczych jest ustna matura. Oceniana będzie strona merytorycznej. Istotne jest także ogólne wrażenie, sposób prezentowania wiedzy. I kiedy już mamy maturę za sobą, wszystkie trudy okazały się owocne i przyniosły pozytywny wynik, okazuje się, że ważniejsze, a może najważniejsze wystąpienia dopiero przed nami. Jeśli podejmiemy dalszą naukę, niejeden przedmiot w trakcie studiów zaliczany będzie w formie ustnej, podczas wielu zajęć wymaga się od studentów wygłoszenia samodzielnie przygotowanych referatów.

Charakter przyszłej pracy zawodowej może wymagać referowania bieżącej sytuacji w swoim dziale, wykonywania prezentacji produktu czy usługi klientowi, nie mówiąc o zawodach wykładowcy czy szkoleniowca, których praca jest ciągłym wystąpieniem. Kariera polityczna zależna jest również od tego jak kandydat komunikuje się z wyborcami, jak do nich przemawia. Jak się przygotować, aby osiągnąć satysfakcjonujący efekt, pokonać stres, zainteresować i „kupić” słuchaczy.

Trening czyni mistrza

Przede wszystkim trzeba sobie uświadomić, że wystąpienia publiczne są umiejętnością, a więc można się ich nauczyć. Niektórym zajmie to więcej czasu, ale nikogo nie dyskwalifikuje wymówka o braku predyspozycji. Po prostu trening czyni mistrza. Dodatkowo ważna jest nauka na własnych błędach, analiza wcześniejszych wystąpień, korekta niedociągnięć, praca nad słabościami. Nie wystarczy ciekawy temat, aby ludzie słuchali ze skupieniem i zainteresowaniem. Równie istotne jest ciało, głos, to, jak się poruszamy, gdzie patrzymy, jak się zachowujemy. Kontakt wzrokowy, logiczne pauzy, gestykulacja czy demonstracja - to wszystko ma niebagatelny wpływ na jakość wystąpienia.

Dekalog dobrego mówcy

Do każdego wystąpienia należy podjeść indywidualnie. Jego charakter, sposób wypowiedzi, użyte pomoce, a nawet nasz strój zależne będą od tego o czym mówimy, do kogo i jaki efekt chcemy uzyskać. Istniej jednak kilka uniwersalnych reguł, pomocnych w przygotowaniu profesjonalnego wystąpienie. Zastosowanie się do poniższych zasad, przestrzeganie przykazań dobrego wystąpienia gwarantują satysfakcjonujący efekt.

1. Niech każdy słuchacz będzie przekonany, że mówisz właśnie do niego. W przypadku mniejszej grupy odbiorców, zatrzymaj wzrok na kilka sekund na spojrzeniu kolejnych słuchaczy. Jeśli przemawiasz do licznego audytorium, wybierz kilka punktów na sali i tam zatrzymuj wzrok - efekt będzie podobny.

2. Wciągnij w wystąpienie tych, którzy wydają się nie słuchać. Częściej kieruj wzrok w ich stronę, przedłużaj spojrzenie. Wymusisz w ten sposób uwagę. Będą skrępowani niesłuchaniem, a dodatkowo poczują się docenieni, że mówisz głównie do nich.

3. Mów całym ciałem. Ale niech Twoja gestykulacja będzie przemyślana, zbieżna z wypowiadaną treścią. Warto poznać kilka sztuczek mowy ciała, które podkreślą, wyeksponują i wzmocnią przekaz słowny.

4. Moduluj głos, pauzuj, po ważniejszych zdaniach daj słuchaczom krótką chwilę na przyswojenie myśli, przemyślenie. Ty w tym czasie pozbierasz swoje myśli, masz krótki moment wytchnienia.

5. Wykorzystuj przykłady: one najlepiej oddziałują na wyobraźnię słuchaczy, najtrafniej obrazują wypowiadane treści, przemawiają do odbiorcy przekazu.

6. Zadawaj pytania. Nie oczekuj odpowiedzi. Niech będą to pytania retoryczne. Daj słuchaczom chwilę, na przemyślenie po zadaniu pytania.

7. Rozluźnij atmosferę. Opowiedz żart, anegdotę, bądź oryginalny, ale w granicach dobrego smaku. Zachowaj fason i klasę.

8. Używaj powtórzeń. Jeśli w sposób szczególny chcesz zaznaczyć jakąś myśl, niech pojawi się w Twoim wystąpieniu kilka razy, oczywiście wypowiedziana innymi słowami. Na koniec wypunktuj najważniejsze kwestie swojej prezentacji.

9. Dostosuj język do odbiorców. Weź pod uwagę ich znajomość tematu, fachowe słownictwo może być dla niektórych niezrozumiałe, za to w pewnych sytuacjach jego brak może być odebrany jako brak profesjonalizmu. Mów poprawną polszczyzną, unikaj kolokwializmów, jeśli ich użycia nie wymaga temat wystąpienia.

10. Wspieraj się pomocami. Urozmaicaj wystąpienie, wykorzystuj prezentacje graficzne, multimedialne (wykresy, rysunki, schematy, zdjęcia, filmy, nagrania dźwiękowe), eksponaty, gadżety, itp.

11. Mów z głowy, ale nie recytuj. Wypowiadane zdania muszą brzmieć naturalnie, a nie jak wyklepany z pamięci wierszyk. Ucząc się na pamięć wpadamy w pułapkę, że kiedy zatniemy się na jednym słowie, „położymy” resztę wystąpienia.

12. Nie zanudzaj. Przedstaw kluczowe treści, nie przedłużaj, dostosuj czas wystąpienia do percepcji odbiorców, bądź elastyczny. Gdy widzisz oznaki zniecierpliwienia czy znudzenia, „obudź” słuchaczy. Miej przygotowane na taką sytuację luźniejsze przerywniki, awaryjne anegdoty i żarty.

13. Postaraj się, o ile to możliwe, oswoić teren. Zobacz miejsce, gdzie będziesz przemawiać, sprawdź, jaką będziesz mieć przestrzeń, dystans do słuchaczy, miejsce na swoje pomoce.

14. Próbuj, próbuj, próbuj… Przed lustrem, pod prysznicem, przed znajomymi w pracy, rodziną, wykorzystaj bliższych i dalszych znajomych, zwierzęta domowe i innych cierpliwych słuchaczy. Każda powtórka przybliża Twoje wystąpienie do ideału.

15. Rozluźnij się, odstresuj, nawet, jeśli wydaje się to nierealne. Stosuj rozmaite znane metody relaksacji, które dodadzą pewności siebie, pozwolą skupić się na wystąpieniu, sprawią, że będziesz mówić płynnie, przekonywująco, efektownie.

Wszystkie powyższe rady mają na celu sprawić, aby występując, mówić jasno, spójnie, swobodnie, przekonywująco. Jednak niezależnie od nich kluczowe są takie kwestie jak: co chcę powiedzieć, do kogo i w jakim celu. Te trzy elementy muszą nam towarzyszyć na etapie koncepcji wystąpienia, jego przygotowywania i ostatecznej prezentacji.

A więc odwagi, oratorskiego polotu i zapadających w pamięci wystąpień.