Nowa modna dieta bezglutenowa - hit czy kit?

Co jakiś czas modne stają się kolejne diety. Była już dieta optymalna, kopenhaska, ketogeniczna, tybetańska, Montignaca, Atkinsa, czy Dukana.

Ostatnio popularność zyskała dieta bezglutenowa. Ludzie na potęgę ograniczają lub eliminują z diety produkty zawierające gluten. Czy słusznie?

Gluten to mieszanina białek roślinnych, które występują w niektórych zbożach np. owsie, pszenicy, jęczmieniu, czy życie. Ze względu na swoje unikalne wartości fizykochemiczne, które sprawiają, że gluten wiąże wodę z tłuszczami oraz jest doskonałym nośnikiem dla aromatów, często dodawany jest do produktów innych niż wypieki i produkty z mąki. Gluten możemy znaleźć np. w wędlinach, w przetworzonych produktach mlecznych, w gotowych sosach, słodyczach, a nawet kawie rozpuszczalnej.

Na gluten, tak jak na inne składniki, można być uczulonym. Około 20 - 25% osób z alergią pokarmową źle reaguje na przyjmowanie glutenu. Do tej grupy osób dochodzi jeszcze 1% całej populacji, która choruje na Celiakię (chorobę trzewną). Celiakia to choroba genetyczna charakteryzująca się nietolerancją glutenu, która prowadzi do zaniku kosmków jelita cienkiego i upośledza w efekcie wchłanianie składników pokarmowych. Alergicy i osoby z celiakią muszą bezwzględnie zachowywać dietę bezglutenową.

Jednak nie tylko chorzy decydują się na eliminację tego składnika. Jak motywują to osoby zdrowe? Dietę bezglutenową stosują osoby, które wierzą, że brak glutenu powoduje u nich poczucie lekkości, brak problemów z układem pokarmowym, stały poziom energii, zdrowy sen, lepsze samopoczucie, a u osób uprawiających sport lepsze osiągnięcia. Ponadto odżywiający się w ten sposób podobno gubią wagę oraz pozbywają się alergii.

Szkodliwy gluten?

Hipotez o szkodliwości glutenu jest kilka. Jedną z nich jest twierdzenie, że ludzie jako gatunek włączyli zboża (gluten) do swojej diety dopiero około 10 tysięcy lat temu i nie wytworzyli jeszcze mechanizmów, które pozwalają na ich trawienie, zwłaszcza, że przez wcześniejsze 250 tysięcy lat ewoluowali bez glutenu.

Nie ma naukowo potwierdzonych korzyści wynikających z diety bezglutenowej. Specjaliści zajmujący się tym zagadnieniem twierdzą, że lepsze samopoczucie może wynikać z efektu placebo. Zwracają także uwagę, że zmieniając dietę oprócz pozbycia się glutenu ludzie spożywają więcej zdrowych rzeczy np. owoców i warzyw. Pomimo braku dowodów naukowych na szkodliwość glutenu rosną zyski przemysłu produkującego produkty bezglutenowe. Dostępne są już bezglutenowe ciastka,chleb, makaron, mąka, czy bułka tarta.

Skutki uboczne diety bezglutenowej

Zdrowe osoby, które zdecydują się stosować dietę bezglutenową powinny pamiętać, że wykluczenie zbóż i potraw mącznych z diety może prowadzić do tego, że organizm nie otrzyma odpowiednio dużej ilości węglowodanów oraz błonnika, którego niedobór może powodować problemy z wypróżnianiem. Taki jadłospis jest ubogi w witaminę B oraz żelazo, co może przyczynić się do anemii. Dieta bezglutenowa oznacza także koniec picia piwa.

Dlatego zanim zdecydujesz się na przejście na dietę bezglutenową, dobrze byłoby skonsultować się z lekarzem. Niezależnie od ostatecznych decyzji dotyczących sposobu odżywiania się, warto regularnie badać krew i w szczególnych, wymagających tego przypadkach, suplementować witaminy.