Semestr za granicą, czyli wszystko o wymianie studenckiej

Wymiana akademicka jest z roku na rok coraz powszechniejsza i bardziej promowana na uczelniach. Również studenci coraz chętniej korzystają z możliwości wyjazdów. Wyjeżdżając można poznać kulturę i życie codzienne mieszkańców innych krajów. Pobyt za granicą uczy tego, jak odnaleźć się w obcym miejscu i w nowych sytuacjach. Przy okazji można pozwiedzać i oderwać się od rutyny.

Korzyści z wymiany akademickiej

Wymiana studencka daje możliwość nauki za granicą, na innej uczelni, wśród studentów z innych państw. Taki pobyt pozwala poznać wiele ciekawych osób i spojrzeć na różne sprawy z innej perspektywy. To również szansa na szlifowanie języków obcych. Czasami można zdobyć doświadczenie zawodowe, podejmując pracę lub staż.

Studenci, którzy skorzystali z wyjazdów radzą sobie lepiej zawodowo, punkt dotyczący życia za granicą w CV często przykuwa uwagę rekruterów. Ponadto osoby takie są bardziej otwarte i zaradne. Raczej nie zdarzają się studenci, którzy żałowaliby wyjazdu.

Aby skorzystać z wyjazdu na inną uczelnię trzeba spełnić określone wymagania i zapoznać się z procedurami wyjazdowymi. W zależności od programu i uczelni wygląd to bardzo różnie.

Jakie są programy wymiany akademickiej?

Najpopularniejszym programem jest Erasmus+, który obejmuje kraje Unii Europejskiej, kraje kandydujące do UE oraz Islandię, Liechtenstein i Norwegię (łącznie 34 państwa). Każda polska uczelnia biorąca udział w projekcie przygotowuje dla wyjeżdżających studentów poradnik - jest on dostępny na na stronie Erasmusa konkretnej uczelni. Dla każdej uczelni ten poradnik jest inny, więc należy czytać swój. Opisane są tam regulacje dotyczące wyjazdu, informacje o wysokości przyznawanego stypendium, ogólne kroki jakie należy podjąć by wyjechać. Trzymając się instrukcji z przewodnika wiadomo co, gdzie i kiedy zrobić.

Ważnym etapem procesu wyjazdowego jest wybór uczelni, z którą macierzysta uczelnia musi mieć podpisaną współpracę. Nie zawsze można wyjechać tam, gdzie się chce. Dlatego warto już na etapie rekrutacji na studia sprawdzać, jak bogatą ofertę wymiany i ile jakich umów ma podpisany konkretny uniwersytet, politechnika, czy uczelnia niepubliczna.

Po wyborze uczelni zostaje złożenie podania. Warto to zrobić bez względu na średnią (która jest brana pod uwagę), wiele osób rezygnuje z wyjazdu robiąc tym samym miejsce innym.

Po zakwalifikowaniu się do programu należy złożyć learning agreement (porozumienie o programie zajęć). Na podstawie tego dokumentu zaliczony zostanie w polskiej uczelni semestr spędzony za granicą. Więcej o tym dokumencie można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej.

Kolejny etap to podpisanie umowy wyjazdowej, a potem zostaje juz tylko przygotowanie się do wyjazdu we własnym zakresie.

Co oprócz Erasmusa?

  • Umowy bilateralne - wiele uczelni ma podpisane umowy dwustronne (bilateralne) z innymi ośrodkami naukowymi. W tym przypadku nie ma ograniczeń terytorialnych i jeździć można po całym świecie. Wszystko zależy od tego jakie i z kim uczelnia podpisuje porozumienia o wymianie. Niestety każda umowa jest inna i należy dokładnie sprawdzić, kto może jechać. Informacji o tych umowach należy szukać na stronie internetowej uczelni, a jeżeli nie ma, to trzeba zgłosić się do jednostki odpowiadającej za wyjazdy zagraniczne i tam dowiedzieć się o szczegółach. Warto to zrobić, bo największe uczelnie współpracują z ośrodkami w najdalszych częściach globu.
  • CEEPUS (Central European Exchange Program for University Studies) przeznaczony jest dla studentów posiadających obywatelstwo jednego z krajów członkowskich CEEPUS. Udział w programie pozwala wyjechać na część studiów do uczelni w innym kraju członkowskim. Krajami członkowskimi są: Austria, Albania, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Macedonia, Polska, Rumunia, Serbia i Czarnogóra, Słowacja, Słowenia oraz Węgry. Aplikacja o wyjazd odbywa się na stronie programu.
  • Ponadto istnieje szeroka oferta wyjazdowa i stypendialna w ramach różnych fundacji, takich jak np. Fundacja Alexandra von Humboldta, Fundacja Fulbrighta, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, Kosciuszko Foundation, Fundacja Kirklanda. Fundacje te są niezależne od uczelni i to na ich stronach należy szukać informacji o warunkach wyjazdu oraz samodzielnie przejść proces rekrutacji. Jednak uczelnie współpracują z tymi podmiotami, dzięki czemu nie ma większych problemów, aby zrealizować wyjazd. Tak samo wyjechać można w ramach stypendiów rządowych innych krajów - tu informacji warto szukać na stronach ambasad. Przykład: https://www.pologne.campusfrance.org/pl

Wymiana w kraju

A co, jeżeli z różnych powodów ktoś nie może wyjechać za granicę?

Pozostaje MOST (uniwersytety), MOSTECH (politechniki), czyli program wymiany miedzy uczelniami na terenie Polski. Program Mobilności Studentów i Doktorantów umożliwia odbycie semestralnego lub rocznego kształcenia na innej niż macierzysta krajowej uczelni. Rekrutacja do programu odbywa się na każdej uczelni osobno, tak jak w przypadku Erasmusa.

Udział w programie jest bezpłatny i niezależny od trybu studiów. Dostępny jest dla studentów i doktorantów uczelni stowarzyszonych. MOST/MOSTECH daje możliwość m.in.: realizacji programu studiów na uczelni innej niż macierzysta, wyboru dodatkowych zajęć dydaktycznych, nawiązania kontaktów ze środowiskiem naukowym innej jednostki.

Bez względu na to, czy wyjazd ma być daleko, czy blisko nie wahajcie się skorzystać z okazji, którą daje Wam uczelnia. Takie doświadczenie na pewno zaprocentuje w późniejszym czasie.

Zobaczcie co mówią osoby, które już były na wymianie:


Dla ciekawych - posłuchajcie Pascala, uczestnika pierwszej wymiany w ramach Erasmusa, która miała miejsce 1980 roku. Wyjazd zmienił całe jego życie. W filmie poznacie także jego żonę, którą poznał na tym wyjeździe: