Kobiety na politechnikach – podsumowanie raportu 2021

Choć wykorzystywanie potencjału różnych grup społecznych przesądza o rozwoju gospodarki, kobiety nadal nie są dostatecznie reprezentowane w sferze nowych technologii, innowacji, tworzenia przełomowych rozwiązań. Pokazują to analizy preferencji kształcenia, wskaźniki udziału kobiet w ogólnej liczbie studentów i absolwentów poszczególnych studiów technicznych czy uczelni o profilu technicznym.

Pomimo, że wśród wszystkich studentów większość to kobiety – 58%, kierunki techniczne wybiera już ich znacznie mniejszy odsetek. W roku akademickim 2019/2020 kobiety stanowiły 35% studentów publicznych uczelni technicznych, kierunki informatyczne wybrało tylko 15% przedstawicielek płci pięknej.

Jakie uczelnie wybierają obecnie kobiety?

Uczelnie techniczne znajdują się dopiero na dziesiątym miejscu pod względem preferencji typów szkół wyższych. Jeszcze mniejszym zainteresowaniem wśród kobiet cieszą się jedynie uczelnie wojskowe. Prym wiodą uczelnie pedagogiczne, medyczne, artystyczne.

Tu pojawia się wniosek, że kobiety stanowią zdecydowaną większość w dziedzinach niedofinasowanych i o niskim statusie. Potwierdza to stereotyp, że właśnie kobiety bardziej pasują do zawodów związanych z troszczeniem się o innych i opieką nad nimi, a domeną mężczyzn pozostają profesje wymagające umiejętności technicznych.

Studia zdominowane przez kobiety

Poniższe zestawienie prezentuje kierunki, na których odsetek kobiet przekroczył 80%:

Kosmetologia – 99%

Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna – 98%

Zoofizjoterapia 95%

Pedagogika – 94%

Architektura wnętrz – 93%

Pielęgniarstwo – 92%

Kynologia – 91%

Wzornictwo – 84%

Architektura krajobrazu – 84%

Kulturoznawstwo – 80%

Typowo męskie kierunki

Z kolei znikomy procent kobiet wśród studentów (poniżej 9%) odnotowały kierunki:

Elektrotechnika – 7%

Automatyka i informatyka przemysłowa – 7%

Mechanika pojazdów i maszyn roboczych – 7%

Samochody i bezpieczeństwo w transporcie drogowym – 7%

Mechanika pojazdów – 8%

Automatyka i sterowanie robotów – 8%

Informatyka przemysłowa – 8%

Kierunki nowo technologiczne szansą dla kobiet?

Kierunki nowo technologiczne to te, na których głównym celem kształcenia jest wytwarzanie technologii, ale także nacisk kładziony jest na zaawansowaną analizę danych.

Okazuje się, że kierunki z obszaru nowych technologii ciągle są zdominowane przez mężczyzn. Nawet na typowo „kobiecych” uczelniach, jak choćby w publicznych wyższych szkołach pedagogicznych kierunki nowo technologiczne wybiera jedynie 20% kobiet.

Nieco optymistyczniej sytuacja wygląda w przypadku interdyscyplinarnych kierunków, łączących różne dziedziny. Na przykład wśród studentów inżynierii biomedycznej aż 65% stanowiły kobiety. To kierunek rekordzista, bo już takie studia jak fizyka techniczna odnotowują 35% udział kobiet w ogólnej liczbie studentów, a inne: informatyka stosowana – 16%, elektronika – 15%, teleinformatyka - 13%, Informatyka – 12%, Elektronika i telekomunikacja – 10%.

Dziewczyny w IT

Flagowe dla studiów technicznych kierunki informatyczne niestety stanowią potwierdzenie ciągle utrzymujących się uprzedzeń i stereotypów odnośnie kobiet w domenie robotyki czy sztucznej inteligencji. Zarówno na uczelniach publicznych, jak i niepublicznych udział kobiet wśród studentów IT nie przekracza jednej piątej.

Decydując się na kierunki informatyczne kobiety wybierają najczęściej uczelnie ekonomiczne, rolnicze czy przyrodnicze oraz pedagogiczne. Rekordzistami wśród inżynierskich kierunków IT była analiza danych na Uniwersytecie Łódzkim (44% kobiet) oraz inżynieria obliczeniowa w AGH w Krakowie (43% kobiet).

Najmniejszy odsetek kobiet rozpoczyna studia informatyczne w uczelniach zawodowych i wojskowych.

POZNAJCIE STUDIA TECHNICZNE

POZNAJCIE KIERUNKI TECHNICZNE

Jeśli uczelnia techniczna, to która?

Największą popularnością wśród publicznych uczelni technicznych wybieranych przez kobiety cieszyła się Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Kolejno wybierane były: Politechnika Łódzka, Politechnika Wrocławska, Politechnika Gdańska, Politechnika Białostocka, Politechnika Poznańska, Politechnika Warszawska.

Tylko 5% studentów stanowiły kobiety Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego w Radomiu, Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku Białej czy Uniwersytetu Morskiego w Gdyni.

Spośród niepublicznych technicznych szkół wyższych kobiety wybierają przede wszystkim Dolnośląską Szkołę Wyższą we Wrocławiu, Wyższą Szkołę Ekologii i Zarządzania w Warszawie, Akademię Humanistyczno-Ekonomiczną w Łodzi, Polsko-Japońską Akademię Technik Komputerowych w Warszawie czy Wyższą Szkołę Bankową w Toruniu.

Kobiety skuteczniejsze od mężczyzn

Okazuje się, że choć mniej licznie reprezentowane, kobiety wybierające studia techniczne są dużo bardziej zdeterminowane i skuteczne, bowiem wykazują mniejszość skłonność do rezygnacji ze studiów. Wśród absolwentów proporcje płci są inne niż na początku kształcenia. Biorąc pod uwagę wszystkie uczelnie techniczne, kobiety stanowią połowę ogólnej liczby absolwentów.

W przypadku doktorantek, słuchaczek szkół doktorskich czy naukowczyń pracujących w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych odsetek znowu spada na korzyść mężczyzn i udział kobiet oscyluje wokół 30%.

Wielka praca włożona w „otwarcie” typowo męskich dziedzin i kierunków studiów dla kobiet owocuje powolnymi zmianami w proporcjach płci, jednak do osiągnięcia równowagi jeszcze długa droga i walka z uprzedzeniami, stereotypami i barierami strukturalnymi.

Opracowanie na podstawie Raportu 2021 Kobiety na politechnikach.