Sędzia

Zawód sędziego ma najdłuższą historię i równocześnie cieszy się najwyższym autorytetem wśród wszystkich profesji prawniczych. Niezawisłość sędziowska sprawia, że sędzia nie podlega żadnym innym urzędom, a jedynie Konstytucji i ustawom. Specyfika zawodu polega m.in. na dożywotności sprawowania urzędu oraz nieusuwalności z tego stanowiska.

W kręgu zawodów prawniczych jest to stanowisko najbardziej odpowiedzialne, od decyzji sędziego zależy bowiem dalszy los osób, biorących udział w procesie - nierzadko dotyczy to całego przyszłego życia oskarżonego. Zadaniem sędziego jest wnikliwe zapoznawanie się z aktami danej sprawy, poznawanie zdań wszystkich stron biorących udział w procesie i analizowanie dowodów w rezultacie czego wydaje wyrok, opierając się na przepisach prawa.

Sędziowie mogą pracować na różnych stanowiskach w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych. Poza bardzo szeroką wiedzą z zakresu nauk prawa i nauk społecznych od kandydatów na sędziów wymagane jest przede wszystkim silne poczucie sprawiedliwości i odpowiedzialności. Istotna jest również bezstronność oraz zdecydowanie. Jak w przypadku innych zawodów prawniczych sędziego musi cechować logiczne myślenie i dokładność. Jest to zawód wymagający silnej psychiki ze względu na ogromną odpowiedzialność jaka spoczywa na pracownikach tego zawodu.

Zarobki sędziego

Sędzia rozpoczynający pracę otrzymuje ok. 3 tys. zł miesięcznie, jednak wraz z awansem kwota ta może wzrosnąć do 4-5 tys. zł. Sędzia z 20-letnim stażem pracy może liczyć na pensję wynoszącą ponad 6 tys. zł. W zależności od pełnionej funkcji sędziom przysługuje dodatek funkcyjny oraz dodatkowo wysługa lat przysługująca po przepracowaniu 6 lat - jest to wówczas 5 % wynagrodzenia zasadniczego, wzrastającego z każdym rokiem o 1% (aż do osiągnięcia 20 %). W przypadku sędziów od ich wynagrodzenia nie jest odprowadzana składka na ubezpieczenia społeczne.

Jak zostać sędzią

Tak samo jak w przypadku innych zawodów prawniczych, również w przypadku sędziego pierwszym etapem na drodze kariery zawodowej jest ukończenie studiów prawniczych, oferowanych przez wszystkie uniwersytety krajowe oraz wybrane szkoły wyższe niepubliczne. Studia prawnicze są pozbawione specjalizacji i dają absolwentom ogólną wiedzę prawniczą. Dopiero po zakończeniu nauki i uzyskaniu dyplomu można podjąć decyzję o dalszej drodze prawniczej.

Przyszły sędzia musi najpierw odbyć aplikację ogólną, a następnie sędziowską. Dopiero wtedy można ubiegać się o pracę w tym zawodzie. Ukończenie aplikacji ogólnej daje także możliwość przystąpienia do aplikacji prokuratorskiej. Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy, a warunkiem dostania się na nią jest zdanie egzaminu.

Egzamin na aplikanta aplikacji ogólnej ma charakter dwuetapowego konkursu. W pierwszej kolejności należy zdać test jednokrotnego wyboru z wiedzy prawniczej, na co kandydaci mają 240 minut. Osoby, które uzyskają min. 100 punktów zostaną zakwalifikowane do drugiego etapu, podczas którego muszą w formie pisemnej rozwiązać trzy kazusy (z zakresu prawa prywatnego, karnego i publicznego).

Osoby uprawnione do ubiegania się o aplikację ogólną muszą spełniać poniższe warunki:

  • posiadać obywatelstwo polskie i korzystać z pełni praw cywilnych i obywatelskich
  • posiadać nieposzlakowaną opinię
  • nie mogą być skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe
  • nie jest przeciwko nim prowadzone postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe
  • mają ukończone wyższe studia prawnicze kraju i uzyskały tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce
  • zdały z wynikiem pozytywnym egzamin wstępny na aplikację ogólną i znalazły się na liście kwalifikacyjnej w zaplanowanym limicie wolnych miejsc na aplikację

Podczas trwania aplikacji, aplikanci mogą pracować tylko i wyłącznie na stanowiskach dydaktycznych i naukowych, mają jednak możliwość otrzymywania stypendium (przewidziane dla każdego aplikanta) w wysokości 3176 zł brutto. Uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk jest równoznaczne z ukończeniem aplikacji ogólnej. Już na tym etapie zyskuje się możliwość pracy na stanowisku referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora.

Kandydat na sędziego na podstawie ukończonej aplikacji ogólnej może się ubiegać o przyjęcie na aplikację sędziowską. Minister Sprawiedliwości co roku ustala liczbę miejsc na poszczególnych aplikacjach. Ubiegając się o przyjęcie na aplikację sędziowską należy przedstawić wniosek o przyjęcie na aplikację wraz z zaświadczeniem lekarskim orzekającym zdolność wykonywania zawodu sędziego.

O przyjęciu na aplikację specjalizacyjną decyduje kolejność kandydatów na liście klasyfikacyjnej, tworzonej na podstawie punktów uzyskanych przez cały okres trwania aplikacji ogólnej. Kandydaci mogą ubiegać się o przyjęcie na aplikację sędziowską w ciągu trzech lat od ukończenia aplikacji ogólnej.

Według nowego modelu kształcenia aplikacja sędziowska ma trwać 54 miesiące (4,5 roku), z czego przez pierwsze 30 miesięcy aplikanci będą brać udział w zajęciach i praktykach odbywających się w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, natomiast przez kolejne 24 miesiące będą odbywać staż na stanowisku asystenta sędziego (zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas określony), a następnie referendarza sądowego (zatrudnienie na czas nieokreślony).

Podczas trwania aplikacji każdemu aplikantowi zostanie przydzielony patron-koordynator, nadzorujący przebieg praktyk i służący pomocą merytoryczną oraz dodatkowo będzie wyznaczony patron danej praktyki. Do niego będzie należało zapoznanie aplikanta z jego obowiązkami, zaś po zakończeniu praktyki będzie przedstawiał patronowi-koordynatorowi ocenę aplikanta wraz z opinią. Na tej podstawie patron-koordynator będzie tworzył końcową ocenę przebiegu aplikacji sędziowskiej przez aplikanta.

Po zakończeniu pierwszego etapu aplikacji, aplikant będzie zdawał egzamin zawodowy. Warunkiem dopuszczenia do niego będzie pozytywne zaliczenie dotychczasowych sprawdzianów i praktyk. Egzamin sędziowski będzie składać się z części pisemnej (zadania praktyczne) oraz ustnej (kazusy). Aplikanci, którzy uzyskają negatywny wynik z egzaminu lub nie przystąpią do niego, będą mogli w ciągu 18 miesięcy przystąpić do niego raz jeszcze.

W wypadku pozytywnego zaliczenia egzaminu, aplikant zostanie skierowany na okres 24 miesięcy do pracy na stanowisku asystenta sędziego i referendarza sądowego. Po zakończeniu stażu, w ciągu 14 dni aplikant otrzyma dyplom, poświadczający uzyskanie przez niego prawa do wykonywania zawodu sędziego.

Osoby, które zdały egzamin sędziowski oraz osoby, które przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu zatrudnione były na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego lub asystenta sędziego mogą ubiegać się złożenie egzaminu zawodowego na adwokata, bez konieczności odbywania aplikacji adwokackiej.

Dodatkowo osoby, które zajmowały stanowisko sędziego mogą ubiegać się o wpis na listę adwokacką bez konieczności odbywania aplikacji adwokackiej i zdawania egzaminu adwokackiego. Dotyczy to również osób, które zdały egzamin sędziowski oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego lub asystenta sędziego. Obejmuje to także osoby posiadające stopień naukowy doktora nauk prawnych, które w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat sprawowały powyższe funkcje.

Komentarze (17)

  • Robert

    Kiedyś bardzo chciałem być sędzią, zacząłem nawet studia prawnicze, które ciągnąłem przez 3 lata! ale po tym czasie stwierdziłem, że ten kierunek mnie nudzi, nie byłem orłem więc nawet nie wiem czy mógłbym zrobić aplikację... poza tym atmosfera jest trudna, ludzie myślą tylko o sobie, nie ma mowy o jakiejkolwiek pomocy, jesteś zdany tylko na siebie.
    08.02.2013
  • butterfly

    Aaaa dajcie spokój ;d kodeksy prawne to nie dla mnie ;d a przecież sędzia musi się na tym znać. Zresztą, naoglądałam się na filmach jak po niezadowalającym dla oskarżonego wyroku, ten w ramach zemsty ścigał sędziów, którzy wydali taki wyrok ;p poza tym, to może być trauma na całe życie jeśli się skaże kogoś niesłusznie... No nie jest to zawód dla mojej skromnej osoby ;)
    12.11.2012
  • wąsaty

    No niestety... zawód ciężki. Pod tym względem, że niekiedy sędzia ma wielki dylemat i problem jak rozwiązać daną sprawę. Poza tym jest sporo papierkowej roboty... Na pewno nie każdy nadawałby się do tej pracy. Ale jest plus - duże zarobki :)
    21.10.2012
  • olka

    369. nie dla mnie ten zawód.Ja mam za dobre serce na takie gierki. Nie dość, że nie umiałabym kogoś tak osądzać. Nigdy nie wiadomo czy ktoś jednak nie jest niewinny czasem. Różnie to bywa. No słsyzałam, że opłacalny zawód i można żyć na dobrych standardach no i ten prestiż w społeczeństwie ogromny. Mimo wszystko jestem na nie – sędzia – Olka
    12.05.2012
  • olka

    nie dla mnie ten zawód.Ja mam za dobre
    12.05.2012
  • Olka

    Te serialiki w pełni nie oddają tego co jest na sprawie sądowej. Nie dość, że są duże rozbierzności w tym co jest w realiach a na ekranie to są conajmniej śmieszne. Nigdy w życiu nie może być tak, że przyjdzie sobie świadek i da jakiś dowód a sędzia sobie powie - ok, zaliczam ten materiał do dowodów. Nie ma takiej opcji.. Co do samego zawodu to sędziów, których znam są z regóły powściągliwi lecz w życiu prywatnym potrafią być serio wspaniałymi ludźmi - moi rodzice
    30.04.2012
  • Ewa

    Prawda jest taka, że zawód jest cieżki, kasa jest dobra. Jeśli jesteśmy dobrzy w tym co robimy to mamy jakies szanse na dobre zarobki i dużo zleceń, że się ta wyrażę.Zarobi rzędu 5 tys to raczej normalka jeśli chodzi o tą profesje. Jednak nie jest to bezpieczne u nas w mieście jedna babka musiała sobie załatwiać ochronę po wyroku bo grozili jej ze ją zabija...
    24.04.2012
  • Inka

    Mają przerąbane i to bardzo. Wiem, że obojętnie jaki wyrok dadzą ktoś zawsze będzie miał do nich pretensje. Nikomu nie dogodzisz. Praca mozolna i wiele zostawia do życzenia. Brak czasu nieraz na cokolwiek, wieczne wyrzuty sumienia za jakiegoś tam chłopaczka co to trzeba była sto razy pomyśleć zanim wsadziło się go do pudła. Nie wiem jak tak można życ? Brak skrupułów? Brak sumienia?
    17.04.2012
  • frans

    współczuję wyrzutów sumienia za źle postawione wyroki...
    21.01.2012
  • monikaq

    sprawiedliwość, oczywiście... ale czasem trudno zdecydować o czyjejś winie, albo niewinności. ile w historii zdarzało się sytuacji, że skazywani byli niewinni ludzie.
    21.01.2012
  • Moniek

    Sprawiedliwość - to wszystko co potrzebne w tej pracy
    09.01.2012
  • Oli

    Jedno co mnie przeraża to odpowiedzialność, to że można się jednak pomylić... I co wtedy?
    07.01.2012
  • Jolka

    Te seriale to czasem mnie bawi he he. Nie pokazują chyba w pełni realiów tego \"biznesu\" . Nie jest to taka bułeczka z masłem jak z filmie
    05.01.2012
  • Hrabina

    Jak widze te seriale na tvn-ie to myślę sobie, że to cięzka robota. Tak kogoś osądzać, w sumie to chyba od nas wszystko zależy. Nie wiem czy mialabym tyle siły na to wszystko i umiejetnosc osądzania od tak ludzi...
    04.01.2012
  • Deris

    Warto na bank.... Ale podobno cieżko jest się przebić i ciężka robota...
    02.01.2012
  • Iza

    Praca wydaje się być ciekawa, perspektywy świetne. Zarobki jeszcze lepsze. Warto wkuwać latami.
    02.01.2012
  • Gienia

    Dla kogoś kto lubi mieć władze nad innymi. Ja myślę, że bym sie nadawała. Niestety to tylko marzenia
    28.12.2011