Mój syn/córka jest już studentem – jak zmienić relację z dzieckiem?

Nowy etap wymaga również zmiany relacji. Student nadal pozostaje naszym dzieckiem, ale jednocześnie staje się dorosłym człowiekiem, który potrzebuje przede wszystkim zaufania, szacunku i przestrzeni.

Co się zmienia w relacji rodzic – dziecko?

Jedną z najważniejszych zmian jest odejście od relacji opartej na kontroli. Rodzic nie musi już wiedzieć, o której student wróci, co zjadł na obiad, czy zrobił pranie i kiedy dokładnie nauczy się do egzaminu.

Nie oznacza to oczywiście, że rodzic przestaje być potrzebny. Zmienia się jednak sposób, w jaki może wspierać swoje dziecko. Zamiast mówić: „Powinieneś to zrobić”, lepiej zapytać: „Czy chcesz, żebym ci pomógł?” albo „Jak mogę cię wesprzeć?”.

To pozornie niewielka różnica, ale wysyła bardzo ważny komunikat: ufam ci i wierzę, że potrafisz podejmować własne decyzje.

Nie pytaj tylko: „Jak na studiach?”

Rodzice często próbują utrzymać kontakt, pytając o zajęcia, oceny i egzaminy. Tymczasem życie studenta to znacznie więcej niż nauka. Nowe środowisko, znajomi, pierwsze poważne decyzje, samodzielne mieszkanie czy zarządzanie pieniędzmi mogą być równie ważne.

Dlatego zamiast codziennie dopytywać o wyniki, warto interesować się tym, jak dziecko się czuje i co dzieje się w jego życiu.

Pomocne mogą być pytania:

• „Jak się odnajdujesz w nowym miejscu?”
• „Poznałeś już kogoś ciekawego?”
• „Co najbardziej ci się podoba?”
• „Co jest dla ciebie teraz najtrudniejsze?”
• „Potrzebujesz czegoś ode mnie?”

Ważne jest również zaakceptowanie sytuacji, w której student nie ma ochoty wszystkiego opowiadać. Dorosłe dziecko ma prawo do prywatności.

Zamiast kontroli – zaufanie

Wyprowadzka dziecka może uruchomić w rodzicu silną potrzebę kontrolowania sytuacji. Telefon, wiadomość, pytanie o każdy szczegół dnia – wszystko to może wynikać z troski. Jednak nadmierna kontrola może zostać odebrana jako brak zaufania.

Warto ustalić nowy sposób kontaktu, który będzie wygodny dla obu stron. Niektóre rodziny dobrze funkcjonują, gdy regularnie rozmawiają przez telefon, inne wolą krótkie wiadomości i dłuższą rozmowę raz na kilka dni.

Nie ma jednej właściwej częstotliwości kontaktu. Najważniejsze, aby nie wynikała ona z lęku rodzica, lecz z potrzeb obu stron.

Pozwól dziecku popełniać własne błędy

Jednym z najtrudniejszych zadań rodzica dorosłego dziecka jest powstrzymanie się od natychmiastowego rozwiązywania jego problemów.

Student może źle zaplanować wydatki, spóźnić się z terminem, nie zdać egzaminu, zapomnieć o rachunku czy niewłaściwie ocenić sytuację. Naturalną reakcją rodzica może być chęć wkroczenia do akcji.

Czasem jednak najlepszym wsparciem jest pozwolenie dziecku na poniesienie konsekwencji własnych decyzji.

Nie oznacza to obojętności. Można powiedzieć: „Jeśli będziesz chciał o tym porozmawiać, jestem”, zamiast od razu przedstawiać gotowe rozwiązanie.

Samodzielność rozwija się przede wszystkim wtedy, gdy młody człowiek ma możliwość samodzielnego działania.

Pomagaj, ale nie wyręczaj

Wsparcie finansowe, zakupy, pomoc w przeprowadzce czy przygotowanie paczki z domowymi produktami mogą być dla studenta bardzo wartościowe. Warto jednak wcześniej ustalić zasady.

Jeśli rodzic finansuje część wydatków, dobrze porozmawiać o tym otwarcie: co dokładnie pokrywa, jaki budżet ma student i za jakie wydatki odpowiada sam.

Podobnie jest z pomocą w codziennych sprawach. Można przygotować obiad na weekendowy przyjazd dziecka, ale nie trzeba za każdym razem robić za niego prania, sprzątać pokoju czy organizować całego życia.

Celem pomocy powinno być wzmacnianie samodzielności, a nie jej zastępowanie.

Uważaj na porównywanie i dobre rady

Rodzic często chce podzielić się własnym doświadczeniem. To naturalne. Problem pojawia się wtedy, gdy doświadczenia rodzica stają się miarą, według której oceniane jest życie dziecka.

„Ja w twoim wieku…” może szybko zamienić rozmowę w wykład.

Student żyje w innych warunkach, ma inne możliwości, problemy i potrzeby. Nawet jeśli rodzic rzeczywiście wie, jak rozwiązać dany problem, warto najpierw zapytać: „Chcesz usłyszeć, co ja bym zrobił na twoim miejscu?”.

Taki prosty zwrot pozwala młodemu człowiekowi zdecydować, czy w danym momencie potrzebuje rady, czy po prostu chce się wygadać.

Zaakceptuj, że dziecko może wybrać inaczej

Studia często są pierwszym etapem, na którym młody człowiek naprawdę zaczyna budować własną tożsamość. Może zmienić kierunek, zainteresowania, sposób ubierania się, grono znajomych, plany zawodowe czy poglądy.

Nie każda z tych zmian musi podobać się rodzicom.

Warto jednak rozróżnić sytuacje, w których rzeczywiście dzieje się coś niepokojącego, od tych, które są po prostu przejawem dorastania i poszukiwania własnej drogi.

Dorosłe dziecko nie musi żyć dokładnie tak, jak wyobrażali sobie jego rodzice.

Stwórzcie nowe rodzinne zwyczaje

Wyprowadzka nie musi oznaczać oddalenia emocjonalnego. Przeciwnie – relacja może stać się bardziej świadoma i partnerska.

Warto znaleźć nowe sposoby spędzania czasu. Wspólny obiad podczas weekendowego powrotu do domu, telefon w niedzielę wieczorem, rodzinny wyjazd czy okazjonalna kawa tylko z mamą albo tatą mogą stać się ważnymi punktami odniesienia.

Dobrze też pozwolić, aby inicjatywa wychodziła od obu stron. Student nie powinien mieć poczucia, że za utrzymanie rodzinnej więzi odpowiada wyłącznie rodzic.

A co z tęsknotą rodzica?

To, że dziecko zaczyna dorosłe życie, może być dla rodzica emocjonalnie trudne. W domu robi się ciszej, zmienia się codzienna rutyna, a dotychczasowa rola rodzica przestaje być tak intensywna.

Tęsknota jest czymś naturalnym. Nie warto jednak przerzucać jej ciężaru na dziecko. Komunikaty takie jak „odkąd wyjechałeś, w domu jest strasznie” mogą sprawić, że student zacznie czuć się winny z powodu własnej niezależności.

Lepiej powiedzieć wprost: „Tęsknię za tobą, ale bardzo się cieszę, że zaczynasz swój nowy etap”.

To pozwala wyrazić emocje bez wzbudzania poczucia winy.

Rodzic nadal jest potrzebny – tylko inaczej

Dorosłość dziecka nie oznacza końca rodzicielskiej roli. Oznacza jej zmianę.

Rodzic przestaje być osobą, która mówi dziecku, co ma zrobić, a coraz częściej staje się kimś, do kogo można przyjść po wsparcie, rozmowę czy inną perspektywę. To relacja oparta mniej na obowiązku, a bardziej na dobrowolnej bliskości.

Najważniejszą zmianą jest więc przejście od „muszę się tobą zajmować” do „jestem obok, kiedy mnie potrzebujesz”.

Dla obu stron może to być trudny proces. Warto jednak pamiętać, że większa samodzielność dziecka nie oznacza mniejszej miłości ani mniejszego znaczenia rodziny. Przeciwnie – może być początkiem zupełnie nowej, dojrzalszej relacji, w której obie strony spotykają się już nie jako rodzic i dziecko, lecz jako dwoje bliskich sobie dorosłych ludzi.

Zastanawiasz się, jakie wybrać studia?

Poznaj dokładnie różne Typy studiów oferowane na polskich uczelniach.

Wybierz najlepszy dla siebie Kierunek studiów oraz uczelnię, która ma go w ofercie.

Nasza Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów ułatwi podjęcie decyzji kandydatowi na studia.

Zobacz, jak wygląda Rekrutacja na studia, poznaj zasady naboru na wybraną uczelnię

Katalog zawodów to miejsce, gdzie opisujemy różne profesje, w tym zawody przyszłości

Sprawdź mniejsze i większe Miasta akademickie wraz z ich ofertą edukacyjną

Może już teraz planujesz Studia podyplomowe? Wybór programów ze wszystkich dziedzin jest imponujący.

Fot. Magnific