Otrzymałem wypowiedzenie! Jak sobie z tym poradzić?

Zmiana pracy często stanowi kolejny krok na drodze kariery - wynika z chęci zwiększenia wynagrodzenia, awansu, zyskania szansy rozwoju, uzyskania nowych kwalifikacji.

Sytuacja wygląda znacznie gorzej, gdy decyzja o zakończeniu współpracy wychodzi od pracodawcy, a my wcale nie mamy optymistycznych perspektyw dalszego życia zawodowego.

Jeśli więc już dotknie nas taka sytuacja, lepiej jej stawić czoła świadomie, bez paniki, z uwzględnieniem przysługujących nam praw.

Rozwiązanie umowy o pracę

Sposób rozwiązania umowy wiążącej pracodawcę z pracownikiem zależy od rodzaju tej umowy.

W przypadku umowy - zlecenia, jeśli strony nie postanowią inaczej, rozwiązanie umowy następuje właściwie z dnia na dzień, bez okresu wypowiedzenia. Stawia to zleceniobiorcę w zdecydowanie niekorzystnej sytuacji. Podobny mechanizm rozwiązania umowy przebiega w odniesieniu do umowy o dzieło.

Umowę o pracę można rozwiązać za porozumieniem stron, w terminie i na zasadach ustalonych przez pracodawcę i pracownika. Takie rozwiązanie jest dobre dla pracownika, jeśli ma on możliwość szybkiej zmiany pracy, szansa na nowe zatrudnienie daje swobodę natychmiastowego rozwiązania umowy. Znacznie gorzej, gdy umowę wypowiada pracodawca. Na szczęście nad pracownikiem parasol ochronny roztacza kodeks pracy, regulujący umowę o pracę.

Pracownik pod parasolem kodeksu

Umowy na czas określony, na zastępstwo i na wykonanie określonej pracy nie można rozwiązać drogą wypowiedzenia (wyjątek stanowi umowa na czas określony, zawarta na więcej niż 6 miesięcy, w której strony zawarły możliwość takiego jej rozwiązania). Natomiast w przypadku umowy na czas nieokreślony oraz zawartej na okres próbny, pracodawca może wręczyć wypowiedzenie, z zachowaniem jednak obowiązującego okresu wypowiedzenia. Istnieje oczywiście szereg sytuacji, które chronią pracownika, uniemożliwiając jego zwolnienie. Wszystkie te kwestie szczegółowo reguluje kodeks pracy.

Aby wypowiedzenie miało moc prawną, musi spełniać określone warunki formalne. Są to:

• oznaczenie pracownika
• oznaczenie pracodawcy
• data sporządzenia
• oznaczenie umowy o pracę
• właściwa treść oświadczenia
• informacja o prawie odwołania się do sądu
• przyczyna wypowiedzenia, konkretnie sformułowana w jasny i zrozumiały sposób, nie ogólnie i lakonicznie.

Przyjęcie wypowiedzenia nie oznacza automatycznego rozwiązania umowy. Obie strony obowiązuje okres wypowiedzenia. Jego długość uzależniona jest od czasu zatrudnienia u danego pracodawcy (a nie łącznego stażu pracy), rodzaju umowy i wynosi odpowiednio w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony:

• 2 tygodnie - przy okresie zatrudnienia krótszym niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc - przy okresie zatrudnienia co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące - przy okresie zatrudnienia co najmniej 3 lat,

zaś przy umowie na okres próbny:

• 3 dni robocze - przy okresie próbnym nie przekraczającym 2 tygodni,
• 1 tydzień - przy okresie próbnym dłuższym niż 2 tygodnie,
• 2 tygodnie - jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące (dłuższy nie może już być).

Umowę o pracę na czas określony można rozwiązać z 2 - tygodniowym okresem wypowiedzenia (o ile została zawarta na więcej niż 6 miesięcy, a strony zawarły możliwość takiego jej rozwiązania).

Wolne na otarcie łez?

Kolejna korzyść dla zwalnianego pracownika, jaką gwarantuje kodeks pracy, to dni wolne przeznaczone na poszukiwanie pracy. W przypadku, gdy okres wypowiedzenia nie przekracza 1 miesiąca pracownikowi przysługują 2 dni, jeżeli zaś wynosi 3 miesiące przysługują 3 dni. Oczywiście pomimo nieobecności, pracownik za te dni otrzymuje pełne wynagrodzenie. Uprawnienie to przysługuje również w odniesieniu do umowy na okres próbny i czas określony (przy spełnieniu warunków umożliwiających jej wypowiedzenie).

Trudno powiedzieć, czy 2 lub 3 dni wystarczą, aby znaleźć nową pracę, niewątpliwie ten czas przyda się na przygotowanie dokumentów rekrutacyjnych, uaktualnienie CV, przejrzenie ofert pracy i wysłanie aplikacji.

Należy pamiętać, że w trakcie trwania okresu wypowiedzenia, obie strony mają niezmienione względem siebie prawa i obowiązki wynikające z umowy o pracę, chyba że postanowią inaczej. Przykładowo pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy, jeśli istnieje obawa, że będzie on działał na niekorzyść pracodawcy. Jednak najczęściej pracownik zobowiązany jest do wypełniania swoich dotychczasowych obowiązków, choć niewątpliwie entuzjazm i motywacja w okresie wypowiedzenia dalekie są od zadowalających.

Wypowiedzenie i co dalej

Okres wypowiedzenia jest dosyć krótki (o ile w ogóle jest), ale przy pełnej mobilizacji istnieje realna szansa zachowania ciągłości zatrudnienia. Warto w tym czasie uruchomić znajomości, rozesłać wśród znajomych informację o poszukiwaniu pracy, umieścić swoje CV na portalach rekrutacyjnych, serwisach społecznościowych specjalizujących się w kontaktach zawodowo-biznesowych.

Bardzo istotny jest również aspekt psychologiczny. Nie należy wypowiedzenia odbierać osobiście, jako działania wymierzonego bezpośrednio w nas, pozbawiać się wiary we własne możliwości - bardziej jako konieczność pracodawcy, zmuszonego do takiej decyzji sytuacją w przedsiębiorstwie.

Potraktowanie wypowiedzenia zadaniowo ułatwi przetrwanie tej trudnej sytuacji, a może okaże się, że było ono impulsem do całkiem nowego otwarcia w życiu zawodowym.