Matura 2026 - matura podstawowa język polski

Matura 2026 – przedmioty obowiązkowe

Maturzyści obowiązkowo podchodzą do egzaminu pisemnego z:

• języka polskiego na poziomie podstawowym
• matematyki na poziomie podstawowym
• języka obcego nowożytnego na poziomie podstawowym
• jednego przedmiotu dodatkowego zdawanego na poziomie rozszerzonym

oraz egzaminu ustnego, zdawanego bez wskazywania poziomu z:

• języka polskiego
• języka obcego nowożytnego.

Egzamin z języka polskiego dotyczy więc wszystkich przystępujących do matury.

Choć nie do końca. Z egzaminu z języka polskiego mogą być zwolnieni laureaci bądź finaliści olimpiady przedmiotowej, po wcześniejszym złożeniu na ręce dyrektora zaświadczenia potwierdzającego takie uprawnienia. Laureat lub finalista uzyskuje automatycznie 100% punktów.

Matura podstawowa język polski

Egzamin maturalny z języka polskiego w części ustnej (bez wskazywania poziomu) oraz w części pisemnej na poziomie podstawowym weryfikuje stopień spełnienia przez zdającego wymagań określonych w podstawie programowej, zawartych w obszarach:

• kształcenie literackie i kulturowe
• kształcenie językowe
• tworzenie wypowiedzi
• samokształcenie.

Egzamin ustny z języka polskiego

Ustna matura z języka polskiego trwa 30 minut. 15 minut przewidziano na przygotowanie wypowiedzi, kolejne 15 obejmuje wypowiedź monologową oraz rozmowę.

Zestaw egzaminacyjny składa się z dwóch zadań:

• wypowiedzi monologowej na jeden z wylosowanych tematów z tzw. puli pytań jawnych; to lista zawierająca polecenie dotyczące obowiązkowych lektur, jest wcześniej znana, co pozwala wcześniej opracować wypowiedzi
• rozmowy z zespołem przedmiotowym, której przedmiotem mogą być zagadnienia związane z literaturą, kulturą i językiem; zadanie w tej części może zawierać – oprócz polecenia – tekst literacki, tekst kultury, tekst ikonograficzny lub jego fragment

W tej części uzyskać można 30 pkt.

Egzamin pisemny z języka polskiego

Egzamin pisemny z języka polskiego na poziomie podstawowym sprawdza umiejętność odczytywania, porównywania, analizowania, syntetyzowania, uogólniania problematyki dwóch tekstów literackich oraz tworzenie wypowiedzi argumentacyjnej.

Na rozwiązanie wszystkich zadań w tej części egzaminu przewidziano 240 minut.

Sprawdzian obejmuje:

• zadania zamknięte wielokrotnego wyboru, na dobieranie oraz typu prawda-fałsz
• zadania otwarte z luką lub wymagające krótkiej odpowiedzi
• zadanie rozszerzonej wypowiedzi, czyli wypracowanie

Egzamin składa się z dwóch arkuszy

Arkusz 1:

• części 1 – Język polski w użyciu (5-7 zdań)
• części 2 – Test historycznoliteracki (6-15 zadań)

Arkusz 2:

• części 3 – Wypracowanie (1 zadanie)

Zdający może uzyskać 60 pkt.

Lista lektur – część ustna i test historycznoliteracki

W części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego oraz w teście historycznoliterackim znajdą się zadania sprawdzające znajomość treści i problematyki lektur obowiązkowych, tj.:

Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana

Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja

Homer, Iliada (fragmenty)

Sofokles, Antygona

Lament świętokrzyski (fragmenty)

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)

Pieśń o Rolandzie (fragmenty)

William Szekspir, Makbet

Molier, Skąpiec

Ignacy Krasicki, wybrana satyra

Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność; Dziady cz. III

Bolesław Prus, Lalka

Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty)

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara

Stanisław Wyspiański, Wesele

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty)

Stefan Żeromski, Przedwiośnie

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)

Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty)

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem

Albert Camus, Dżuma

George Orwell, Rok 1984

Sławomir Mrożek, Tango

Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii)

Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)

Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)

Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty).

Ponadto w teście historycznoliterackim może być sprawdzana znajomość treści i problematyki lektur obowiązkowych z zakresu szkoły podstawowej, tj.:

bajek Ignacego Krasickiego
Dziadów cz. II oraz Pana Tadeusza (księgi: I, II, IV, X, XI, XII) Adama Mickiewicza
Zemsty Aleksandra Fredry
Balladyny Juliusza Słowackiego.

Jeżeli zadanie będzie dotyczyło lektury obowiązkowej z zakresu szkoły podstawowej, wówczas w arkuszu egzaminacyjnym zostanie zamieszczony fragment tej lektury.

W teście historycznoliterackim mogą pojawić się również zadania oparte na fragmentach utworów epickich i dramatycznych niebędących lekturami obowiązkowymi. Do poprawnego rozwiązania takich zadań wystarczy zrozumienie i zinterpretowanie fragmentu zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym.

Lista lektur – wypracowanie

Lektury, do których zdający może się odwołać w wypracowaniu zgodnie z podstawą programową z 2024 roku:

Poziom podstawowy

Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów,

Apokalipsy św. Jana

Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja

Homer, Iliada (fragmenty)

Sofokles, Antygona

Lament świętokrzyski (fragmenty)

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)

Pieśń o Rolandzie (fragmenty)

William Szekspir, Makbet

Molier, Skąpiec

Ignacy Krasicki, wybrana satyra

Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność; Dziady cz. III

Bolesław Prus, Lalka

Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty)

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara

Stanisław Wyspiański, Wesele

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty)

Stefan Żeromski, Przedwiośnie

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)

Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty)

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem

Albert Camus, Dżuma

George Orwell, Rok 1984

Sławomir Mrożek, Tango

Marek Nowakowski, Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii)

Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)

Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)

Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty)

Ponadto z zakresu szkoły podstawowej:

Ignacy Krasicki, bajki

Adam Mickiewicz, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)

Aleksander Fredro, Zemsta

Juliusz Słowacki, Balladyna

Poziom rozszerzony

Homer, Odyseja (fragmenty)

Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)

Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki)

William Szekspir, Hamlet

Juliusz Słowacki, Kordian

realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary)

Franz Kafka, Proces (fragmenty)

Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy

Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe

Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa

Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku

Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie

wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta

Inne lektury

Inne lektury, do których można się odwoływać w wypracowaniu (zgodnie z podstawą programową z 2018 roku):

Zakres podstawowy

Legenda o św. Aleksym (fragmenty)

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty)

Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty)

Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich

Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty)

Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty)

William Szekspir, Romeo i Julia

Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod

Bolesław Prus, Z legend dawnego Egiptu

Eliza Orzeszkowa, Gloria victis

Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…

Tadeusz Borowski, Ludzie, którzy szli

Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty)

Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie)

Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych)

Antoni Libera, Madame

Ponadto z zakresu szkoły podstawowej

Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz

Zakres rozszerzony

Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty)

Platon, Państwo (fragmenty)

Arystofanes, Chmury

Wergiliusz, Eneida (fragmenty)

św. Augustyn, Wyznania (fragmenty)

św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty)

François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty)

Michel de Montaigne, Próby (fragmenty)

Juliusz Słowacki, Lilla Weneda

Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia

Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa

Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie

Utwory poetyckie w części pisemnej

W teście historycznoliterackim może być sprawdzana znajomość treści i problematyki tylko tych utworów poetyckich, których tytuły wymieniono w podstawie programowej, tj.:

Bogurodzica

Jan Kochanowski, Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II, treny IX, X, XI

Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny

Adam Mickiewicz, Oda do młodości

Juliusz Słowacki, Testament mój.

Zawsze w arkuszu egzaminacyjnym będzie podany fragment utworu.

W teście historycznoliterackim pojawią się również zadania, których tekstami źródłowymi będą utwory poetyckie zarówno autorów wskazanych w podstawie programowej, jak i niewymienionych w tym dokumencie. Zadania te nie będą sprawdzały znajomości treści konkretnego utworu (z wyjątkiem tych utworów, których tytuły podano w podstawie programowej), ale – umiejętność odczytywania tego typu tekstów.

W wypracowaniu zdający może odwołać się do dowolnego utworu poetyckiego jako innego utworu literackiego albo jako kontekstu.

Zasady punktacji

Za egzamin ustny przewidziano 30 pkt.

Przydzielane są w czterech kryteriach i za poszczególne elementy wypowiedzi mogą wynieść maksymalnie:

• aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych w zadaniach 1. i 2. (od 0 do 16 pkt)
• kompozycja wypowiedzi monologowych w zadaniach 1. i 2. oceniana łącznie (od 0 do 4 pkt)
• aspekt merytoryczny wypowiedzi podczas rozmowy (od 0 do 6 pkt)
• zakres i poprawność środków językowych w wypowiedziach monologowych oraz podczas rozmowy (od 0 do 4 pkt)

Za egzamin pisemny przewidziano 60 pkt.

Poszczególne elementy egzaminu pozwalają uzyskać odpowiednio:

• maksymalnie 10 pkt za część 1
• maksymalnie 15 pkt za część 2
• maksymalnie 35 pkt za wypracowanie

Ile trzeba mieć punktów na maturze?

Aby zdać egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym oraz egzamin ustny, należy z każdego z nich uzyskać minimum 30% pkt, czyli odpowiednio 18 pkt w części pisemnej i 9 pkt w części ustnej.

Warto pamiętać, że wynik egzaminu z języka polskiego w części pisemnej na poziomie podstawowym oraz części ustnej wpływa na fakt zdania matury. Uzyskanie mniejszej niż wspomniana liczba punktów automatycznie powoduje niezdanie egzaminu dojrzałości, niezależnie od wyników uzyskanych z innych przedmiotów.

Kiedy matura i wynik?

Termin egzaminu maturalnego w części pisemnej na poziomie podstawowym oraz w części ustnej a także terminy innych egzaminów sprawdzaj w Kalendarzu Maturzysty.

Dostanę się na studia?

Warunkiem przystąpienia do rekrutacji do szkół wyższych jest oczywiście posiadanie świadectwa dojrzałości.

Od tego, jakie uzyska się wyniki, zależy powodzenie podczas naboru na poszczególne kierunki studiów. Dowiedz się więcej o progach punktowych.

Jeżeli nie wiesz, na jaki kierunek studiów się zdecydować - polecamy zapoznać się z Poradnikiem dla Maturzysty.

Zobacz różne Typy studiów dostępne w Polsce.

Poznaj oferowane przez uczelnie Kierunki studiów.

Sprawdź Miasta akademickie wraz z ofertą edukacyjną.

Wyszukiwarka uczelni, kierunków, typów studiów dostępna jest w sekcji Baza Uczelni

Zaplanuj na przyszłość Studia podyplomowe